Skip to main content
فهرست مقالات

نظری انتقادی بر راه حل معضل ربط ثابت و متغیر در نظریه حرکت جوهری

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1379 - شماره 5 و 6 (20 صفحه - از 75 تا 94)

کلیدواژه ها : حرکت جوهری ،تجدد ،ثابت-متغیر ،حادث قدیم‌ ،صیرورت و سیلان

کلید واژه های ماشینی : حرکت جوهری ،ملا صدرا ،تغیر ،ربط ،جوهری ،ربط ثابت و متغیر ،متجدد ،علت تامه ،صدرا ،وجودی ،ربط ثابت ،شی‌ء ،باور به حرکت جوهری ،جاعل ،ایجاد و جعل متجدد ،مشکل ربط ثابت ،جعل متجدد ،صدرا با اثبات جوهری ،جاعل متجدد ،حکیم ملا صدرا ،تامه ،وجود متجدد ،هستی متجدد ،مشکل ربط ،معضل ربط ،تجدد شی‌ء ،تجدد وجودی ،بحث ربط ،علت المتغیر متغیر ،ذات شی‌ء

بحث ربط«متغیر و ثابت»و«حادث و قدیم»از پیچیده‌ترین مباحث‌ فلسفی در تاریخ اندیشهء بشر است.این بحث با اینکه در روند تکاملی فلسفه‌ در جهان اسلام،در حکمت متعالیه صدرایی،توانمندترین تبیین‌های عقلی را یافته است اما در عین حال،بگواهی صاحب‌نظران،یکی از دشوارترین مباحث‌ کتاب گرانقدر اسفار را تشکیل می‌دهد و فلاسفه بعد از ملا صدرا نیز رأی‌ یکسانی در این خصوص ابراز نداشته‌اند. حکیم ملا صدرا با اثبات جوهری و ذاتی بودن حرکت،بر این باور است‌ که هرگاه وجود موجودی عین«صیرورت»و سیلان باشد و حرکت از حاق ذات‌ او انتزاعی شود،چنین موجودی چون در تحرک خود نیازمند علتی غیر از علت‌ هستی‌بخش خویش نیست،لذا تغییر او ملازم با تدییر علت‌اش نخواهد بود. نگارنده در این مقاله بر این باور است که چنین ملازمه‌ای همواره برقرار است:هستی متجدد،ایجاد و جعل متجدد را لازم دارد و جعل متجدد،جاعل‌ متجدد را طلب می‌کند.لذا از منظر حرکت جوهری،نه تنها مشکل ربط ثابت‌ و متغیر حل نمی‌شود،بلکه با وجود دیدن«صیرورت»و سیلان،این مشکل‌ صعبتر و قویتر می‌نماید.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.