Skip to main content
فهرست مقالات

تخمین اثر نهاده ای انرژی در بخشهای مختلف اقتصادی

نویسنده: ؛ ؛

بهار و تابستان 1376 - شماره 50 (20 صفحه - از 105 تا 124)

کلیدواژه ها : کشش نقطه‌ای انرژی ،شاخص شدت مصرف انرژی ،نسبت مصرف انرژی به نیروی کار و سرمایه‌گذاری ،اثر نهاده‌ای انرژی ،شاخصهای انرژی‌بری

کلید واژه های ماشینی : مصرف انرژی ،کشش نهاده‌ای انرژی ،نهاده‌ای انرژی ،اثر نهاده‌ای انرژی ،تخمین تابع تولید ،کشش قیمتی ،نهاده‌ای انرژی در هر ،تابع تولید ،تولید انرژی ،مصرف انرژی در کشور ،بخش صنعت ،شاخص شدت مصرف انرژی ،افزایش انرژی‌بری در کشور ،نهاده‌ای انرژی در تولید ،بخش کشاورزی ،نهاده‌ای ،بخش کشاورزی و کل اقتصاد ،نسبت مصرف انرژی ،انرژی به نیروی کار ،تولید انرژی در کشور ،انرژی در کشور ،انرژی‌بری در کشور ،کشش نهاده‌ای ،شدت مصرف انرژی ،انرژی در بخش کشاورزی ،حاصل از تابع تولید ،کشش قیمتی انرژی ،کل اقتصاد ،تغییر در مصرف انرژی ،درصد تغییر در مصرف

در این نوشته نخست به بررسی نقش انرژی به عنوان نهاده‌ای در بخشهای صنعت،کشاورزی و حمل و نقل می‌پردازیم.سپس با استفاده از دو روش زیر کل اقتصاد را مورد بررسی قرار خواهیم داد: 1-روش تخمین تابع تولید و محاسبهء کششهای نهاده‌ای انرژی در هر یک از این بخشها؛ 2-محاسبهء شاخصهایی که تعیین کنندهء وضعیت مصرف انرژی در هر یک از بخشهای فوق‌ می‌باشند،پس از آن با استفاده از رابطه تولید و مصرف انرژی در کشور،سهم مصرف هر یک از سوختها را در کل انرژی محاسبه می‌کنیم و با استفاده از سناریوهای مختلف که به منظور برآورد مصرف انرژی طی دوره 90-1373 درنظر گرفته شده‌اند،تولید انرژی نیز برای این منظور، شبیه‌سازی و برآورد می‌گردد.برای هر یک از بخش‌های فوق محاسبه گردیده است که نتایج حاصل برای هر یک از بخش‌ها به ترتیب عبارتند از:0/27-،0/4-،0/5-،0/5-در مجموع،این نتیجه حاصل گردید که تأثیر انرژی بر تولید در کلیه بخشها معنادار بوده و این تأثیر در دو بخش حمل و نقل و صنعت به مراتب‌ بیشتر از بخش کشاورزی و کل اقتصاد است.این مسئله حاکی از ضرورت بالای مصرف انرژی در این‌ بخشهاست و چنان که کششهای قیمتی نیز نشان می‌دهد تأثیر تغییرات قیمتی در این بخشها کمتر از بخش‌ کشاورزی و کل اقتصاد است.محاسبه شاخص‌های مختلف اقتصاد انرژی در کشور نظیر کشش نقطه‌ای‌ انرژی(یا معکوس آن بهره‌وری انرژی)،شاخص شدت مصرف انرژی یا انرژی‌بری،نسبت مصرف‌ انرژی به نیروی کار و سرمایه‌گذاری علاوه بر اینکه به صورت فوق مؤید نتایج حاصل از تابع تولید است،حاکی از افزایش انرژی‌بری در کشور طی دوره مورد بررسی نیز می‌باشد(72-1347). همچنین تولید انرژی در کشور نیز با استفاده از رابطه تبعی با اقلام مختلف مصرف انرژی و با اتکا به‌ سناریوهای مختلف برای دوره 90-1373 شبیه‌سازی و برآورد گردید که در بیشترین حالت،کشور به منظور پاسخگویی به مصرف انرژی در سال 1390 نیاز به 6/3 میلیارد تن تولید انرژی دارد. در اقتصاد،انرژی از دو جنبهء مشخص حائز اهمیت است.یکی،جنبه نقش نهاده‌ای انرژی در تولید کالا و خدمات است و دیگری نقش و جایگاه انرژی به منزلهء یک محصول تولید شده.هر یک از این‌ دو نقش به نوعی متأثر از دیگری است و برآیند این دو،عامل حرکت چرخه‌های اقتصادی جامعه است. از یک طرف وضعیت تولید انرژی و درجه سهولت دسترسی به آن تعیین کننده میزان حساسیت‌ مصرف انرژی در بخشهای مختلف اقتصادی است،به گونه‌ای که هر قدر در جامعه تولید انرژی بیشتر باشد،تمایل به مصرف و جایگزینی آن با دیگر منابع بیشتر و با فرض کمبود یا گرانی نسبی عوامل‌ تولید کار و سرمایه چنانچه جایگزینی آنها با انرژی ممکن باشد جامعه به سمت تولید کالاهای انرژی‌ بر سوق می‌یابد و از طرف دیگر مصرف انرژی و برنامه‌ریزی برای آن،خود می‌تواند الگوی‌ مشخصی از تولید و برنامه‌ریزی را تعیین نماید.می‌توان انرژی را نیروی محرکه لازم برای به گردش درآوردن چرخ تولید و خدمات دانست که‌ حاصل سوخت یا فرآورش منابع مختلف نظیر نفت،گاز،زغال‌سنگ،هسته‌ای،خورشیدی و امثال‌ آن است.سئوالی که علم اقتصاد در مسائل انرژی باید پاسخگوی آن باشد،این است که چقدر و چگونه تولید و مصرف کنیم و چه الگوهایی را رعایت کنیم.تخمین تابع تولید با شکل کلی کاب- داگلاس برای بخشهای مختلف اقتصادی و با سه نهادهء انرژی،نیروی کار و سرمایه‌گذاری‌1نشان‌ می‌دهد که کشش نهاده‌ای انرژی برای بخش حمل و نقل برابر 1/13،بخش صنعت 0/77،بخش‌ کشاورزی 0/46 و برای کل اقتصاد برابر 0/3 است.در این مقاله کشش قیمتی تقاضای انرژی نیز

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.