Skip to main content
فهرست مقالات

مسجد جامع اصفهان؛ نگین معماری اسلامی در ایران

نویسنده:

(6 صفحه - از 21 تا 26)

کلید واژه های ماشینی : مسجد جامع اصفهان، معماری، آجرها، گنبد نظام‌الملک، مقصوره، ایوان، کتیبه، یهودیه، گچ‌بری، مسجد که‌به گنبد نظام‌الملک

خلاصه ماشینی:

"مسجد جامع‌ اصفهان‌ یکی‌ از اولین‌ نمونه‌های‌ مساجد عباسی‌ ومتقدم‌ بر مساجد سامره‌ است‌ که‌ در ادامة‌ سبک‌ اتخاذ شده‌ درمساجد امویان‌ تحولات‌ بعدی‌ معماری‌ این‌ نوع‌ بنای‌ مذهبی‌ دردورة‌ خلافت‌ عباسیان‌ را در خود پروراند. تزئینات‌ یکی‌ از گنبدهای‌ این‌ مسجد که‌به‌ گنبد نظام‌الملک‌ شهرت‌ دارد شامل‌ سه‌ نوع‌ مختلف‌ کتیبه‌،نقوش‌ گیاهی‌ و نقوش‌ هندسی‌ است‌. مقصوره‌ دارای‌ 3 کتیبه‌ است‌:یکی‌ کتیبة‌ تاریخی‌ به‌ خط‌ کوفی‌ از آجر تراشیده‌ واقع‌ بر قاعدة‌ گنبد؛یک‌ کتیبة‌ گچ‌بری‌ به‌ خط‌ نسخ‌ بر زمینة‌ آبی‌ واقع‌ بر 4 دیوار داخلی‌مقصوره‌ که‌ در ارتفاع‌ سرستون‌های‌ آن‌ به‌ فاصلة‌ 5،6 متر از سطح‌زمین‌ با آسیب‌ فراوان‌ از زیراندود گچ‌ ظاهر گشته‌ است‌. آثارباقی‌مانده‌ از این‌ کتیبه‌ بر دیوار شمالی‌ حاوی‌ نیمة‌ دوم‌ آیة‌ 18 ونیمة‌ اول‌ آیة‌ 19 از سورة‌ توبه‌ است‌ و به‌ احتمال‌ قوی‌ بخشی‌ ازمجموعة‌ آیات‌ 18، 19، 20 این‌ سوره‌ است‌ که‌ از قسمت‌ شرقی‌محراب‌ بر دیوار جنوبی‌ آغاز می‌شده‌، و به‌ ترتیب‌ پس‌ از گردش‌ بردیوارهای‌ شرقی‌، شمالی‌ و غربی‌ در قسمت‌ غربی‌ محراب‌ بر دیوارجنوبی‌ خاتمه‌ می‌یافته‌ است‌؛ کتیبة‌ گچ‌بری‌ سوم‌ که‌ قسمتی‌ از آن‌در پی‌ کاوش‌های‌ اخیر بر نمای‌ خارجی‌ دیوار شمالی‌ در همان‌ارتفاع‌ آشکار شد، چند کلمة‌ اول‌ از سورة‌ مؤمنون‌ را در بر دارد. این‌ بنا بر سطحی‌ مربع‌ با اضلاع‌داخلی‌ 80/9 الی‌ 10 متر و اضلاع‌ خارجی‌ 14 متر و به‌ ارتفاع‌تقریبی‌ 60/20 متر ساخته‌ شده‌ است‌ و گرچه‌ از گنبد نظام‌الملک‌کوچک‌تر است‌، ولی‌ از لحاظ‌ تناسب‌ و ظرافت‌ بر آن‌ برتری‌ دارد ویکی‌ از شاهکارهای‌ معماری‌ ایران‌ محسوب‌ می‌شود."

صفحه:
از 21 تا 26