Skip to main content
فهرست مقالات

ابداء یا ابتداء

نویسنده:

علمی-پژوهشی (10 صفحه - از 15 تا 24)

کلیدواژه ها : اعیان ثابته ،انشاء ،ابداع ،ماده ظلمانی ،معلوم معدوم ،صور علمیه ،سبق ،لحوق

کلید واژه های ماشینی : قاضی سعید ،اعیان ،ابداء ،اعیان ثابته و صور ،حق تبارک و تعالی ،شئ ،لا شئ ،خداوند ،قاضی سعید اعیان ،تبارک ،معدوم ،کل اشیاء ،خلق لا ،جهان هستی ،قول به صور ،تشکیک در وجود ،نسبت به‌حق ،منشأ ابتدای غیر ،عین عبارت قاضی سعید ،قول به تباین ،شئون یبدیها لا ،مبدأ هستی ،تعالی یکسان ،سطح آب ،مورد انکار ،ابداء و اظهار ،یکسان ،نسبت حق ،باب اعیان ،ابتدای غیر

آیا هرچه خود دارای ابتداء است می‌تواند منشأ ابتداء برای غیرخود واقـــع شود ؟ مبادی عالیه و علل متوسطه چه نقشی در هستی ایفاء می‌کنند ؟ تفاوت ابداء با ابتداء و خلق لامن شی‌ء با خلق من لاشی‌ء چیست ؟ آیا اعیان ثابته و صور علمیه مغایر با تفرد و توحد ازلی خداوند است ؟ آیا عقل - صــــادر اول - همان کل اشیاء است ؟ اینها برخی از مسائلی است که در این مقاله در باره آنها بحث شده است .

خلاصه ماشینی:

"در هرحال قاضی سعید معتقد است : هر موجودی که در جهان وجود پیدا می‌کند ابتدای خود را از حق تبارک و تعالی گرفته و هیچ موجود مبتدائی نمی‌تواند منشأ ابتدای موجود دیگر گردد ؛ به همین جهت است که این اندیشمند متأله رابطه موجودات عقلی و نفسی و کونی را نسبت به حق تبارک و تعالی یکسان دانسته و در نسبت آنها به حق ، تقدم و تأخر قائل نیست . در هر حال قاضی سعید اعیان ثابته و معدومات ثابته و قول به صور حاصله در صنع ربوبیت را مورد انکار قرار داده و گفته است کسانی که قائل به این اقوال شده‌اند بدون اینکه آنها را مجعول یا معلول بدانند به ثبات آنها با حق اعتقاد دارند ؛ این مسأله نیز مسلم است که ثبات برخی امور با حق بدون اینکه مجعول یا معلول باشند مستلزم نوعی ثنویت در ازلیت خواهد بود و قول به ثنویت در ازل شرک شمرده می‌شود . از سوی دیگر به ثبوت رسیده است که صادر اول و آنچه تا لی تلو حق بشمار می‌آید جز عقل چیز دیگری نیست ؛ پس از قبول این دو مقدمه گفته می‌شود : اگر از مبدأ هستی موجودی صادر شود که با اشیاء دیگر مغایر باشد ناچار باید در مبدأ هستی برای صدور چنین موجودی جهت و خصوصیتی تحقق باشد که این خصوصیت منشأ صدور اشیاء دیگر نباشد ، زیرا در غیر این صورت ترجیح بدون مرجح لازم می‌آید ، و ترجیح بدون مرجح یک امر محال شمرده می‌شود ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.