Skip to main content
فهرست مقالات

ابداء یا ابتداء

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (10 صفحه - از 15 تا 24)

کلیدواژه ها :

اعیان ثابته ،انشاء ،ابداع ،ماده ظلمانی ،معلوم معدوم ،صور علمیه ،سبق ،لحوق

کلید واژه های ماشینی : قاضی سعید، ابداء، ابتداء، اعیان ثابته، شئ، خلق، حق، عقل، خداوند، هستی

آیا هرچه خود دارای ابتداء است می‌تواند منشأ ابتداء برای غیرخود واقـــع شود ؟ مبادی عالیه و علل متوسطه چه نقشی در هستی ایفاء می‌کنند ؟ تفاوت ابداء با ابتداء و خلق لامن شی‌ء با خلق من لاشی‌ء چیست ؟ آیا اعیان ثابته و صور علمیه مغایر با تفرد و توحد ازلی خداوند است ؟ آیا عقل - صــــادر اول - همان کل اشیاء است ؟ اینها برخی از مسائلی است که در این مقاله در باره آنها بحث شده است .

خلاصه ماشینی: "در هرحال قاضی سعید معتقد است : هر موجودی که در جهان وجود پیدا می‌کند ابتدای خود را از حق تبارک و تعالی گرفته و هیچ موجود مبتدائی نمی‌تواند منشأ ابتدای موجود دیگر گردد ؛ به همین جهت است که این اندیشمند متأله رابطه موجودات عقلی و نفسی و کونی را نسبت به حق تبارک و تعالی یکسان دانسته و در نسبت آنها به حق ، تقدم و تأخر قائل نیست . در هر حال قاضی سعید اعیان ثابته و معدومات ثابته و قول به صور حاصله در صنع ربوبیت را مورد انکار قرار داده و گفته است کسانی که قائل به این اقوال شده‌اند بدون اینکه آنها را مجعول یا معلول بدانند به ثبات آنها با حق اعتقاد دارند ؛ این مسأله نیز مسلم است که ثبات برخی امور با حق بدون اینکه مجعول یا معلول باشند مستلزم نوعی ثنویت در ازلیت خواهد بود و قول به ثنویت در ازل شرک شمرده می‌شود . از سوی دیگر به ثبوت رسیده است که صادر اول و آنچه تا لی تلو حق بشمار می‌آید جز عقل چیز دیگری نیست ؛ پس از قبول این دو مقدمه گفته می‌شود : اگر از مبدأ هستی موجودی صادر شود که با اشیاء دیگر مغایر باشد ناچار باید در مبدأ هستی برای صدور چنین موجودی جهت و خصوصیتی تحقق باشد که این خصوصیت منشأ صدور اشیاء دیگر نباشد ، زیرا در غیر این صورت ترجیح بدون مرجح لازم می‌آید ، و ترجیح بدون مرجح یک امر محال شمرده می‌شود ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.