Skip to main content
فهرست مقالات

خود بنیادی و تجدد

نویسنده: ؛

تابستان 1376 - شماره 61 علمی-پژوهشی (12 صفحه - از 69 تا 80)

کلیدواژه ها : برهان ،تجدد ،حجیت اقوال ،هباء (توده به هم ریخته و بی‌نظم) ،عالم واجدنظم ،موضوع شناسائی ،متعلق شناسائی ،خودبنیادی

کلید واژه های ماشینی : خودبنیادی ،شناسائی ،دکارت ،افلاطون ،نفی حجیت اقوال ،متعلق شناسائی ،حکم عقل ،عقل و نقل ،بشر ،اولی ،موضوع شناسائی ،شناسائی اصول تجدد ،دوره جدید ،حجیت اقوال ،مشخصه تجدد ،عقلی ،وحی الهی ،تطبیق عقل ،الهی ،جدید ،تلقی می‌شود

مشخصه تجدد نفی حجیت اقوال و خودبنیادی است. در عالم قدیم آدمی در سلسله مراتب موجودات جایگاه ویژه‌ای داشت که تعلق او را به عالم و به مدینه و امت متعین می‌کرد. در عالم اسلام حکمای مسلمان کوشیده‌اند که میان عقل و نقل سازگاری ایجاد کنند. به این ترتیب بطور اولی (a priori) حکم عقل و حکم شرع در انطباق و سازگاری با یکدیگر قرار می‌گرفتند و آنچه باقی می‌ماند عبارت بود از اینکه بطور تجربی و غیر اولی نیز این سازگاری حتی الامکان به اثبات برسد. در دوره جدید این نظم و نظام به هم ریخت و بشر خود را مالک و متصرف در همه امور یافت و به عالم به عنوان متعلق شناسائی و تصرف خویش نظر کرد. این اندیشه همان خود بنیادی است که در این مقاله سعی بر آنست که معنای آن با قیاس با گذشته قدری روشن شود. آثار و تبعاتی که بر این اندیشه مترتب شد و در بسط تجدد به منصه ظهور رسید مطلبی است علیحده که رسیدگی بدان ما را به شناسائی اصول تجدد و تزلزل آن در ما بعد تجدد رهنمون خواهد گردید.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.