Skip to main content
فهرست مقالات

خدا در بهگود گیتا

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 267 تا 284)

کلیدواژه ها :

اتحاد ،وحدت وجود ،کثرات ،تجسم و ظهور ،برهمن ،آتمن ،پراکریتی ،عشق و اخلاص

کلید واژه های ماشینی : بهگود گیتا، خدا، گیتا، خدا در بهگود گیتا، اوپانیشادها، مادی، روح، برهمن، عشق، پراکریتی

خدا در بهگود گیتبه آن خدای انتزاعی و عقلانی مورد اعتقاد اوپانیشاد چندان عنایتی ندارد،بلکه به نوعی میان عقیده به خدای غیر شخصی و خدای متشخص جمع می‌کند. دیده شدن یا دیده نشدن خدا در گفتگوهای قهرمان بهگود گیتا یا تجلی خدا، کریشنه هم آمده است. از دیگر جوانب مهم بهگود گیتا توجه به مشرب مهرورزی است که در این مقال در باره پیوند مهرورزی انسان با خدا و دیگر انسانها هم سخن رفته است.

خلاصه ماشینی: "در عین حال گیتا وحدت وجود را نیز باور دارد اما او را در آفریده‌ها نمی‌بیند، بلکه آفریده‌ها را در او می‌بیند و از ثنویتی سخن می‌گوید که در روح جهان یا خدا در برابر پراکریتی (طبیعت جهان) قرار می‌گیرد و جسم خدا نامیده می‌شود. به طور مثال گیتا خدا را جاری و ساری در همه چیز می‌بیند، اما در عین حال اشاره می‌کند که او یکتاست و از قول خدا می‌گوید: «من برهمن هستم»، زیرا در اوپانیشادها «برهمن» صرفا غیر متشخص است و در گیتا خدای متشخصی است و اتحاد با او در آینده صورت می‌گیرد و این به معنی برابری روح و خدا نیست. شرح سفر پرماجرای نفس و بازیافتن خود و شکفتن تدریجی آن در مثنوی با صراحت بسیار آمده است: صد هزاران سال بودم در مطار هم چو ذرات هوا بی اختیار (مثنوی به کوشش نیکلسون، دفتر 6، ب 220) او با اشاره به آیه «خداوند همه را نفس واحد آفرید» (انعام / 98) می‌گوید در کثرت نفوس انسانی، وحدتی بنیادی نهفته است: هم چو آن یک نور خورشید سما صد بود نسبت به صحن خانه‌ها لیک یک باشد همه انوارشان چون که برگیری تو دیوار از میان چون نماند خانه‌ها را قاعده مؤمنان مانند نفس واحده (همان، دفتر 4، ب 416 ـ 415) 2/ 332 ـ 335 نیز نک: دایرة المعارف هیستینگز، ذیل جلال الدین رومی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.