Skip to main content
فهرست مقالات

گنج در آستین (بایسته های فقه پژوهی در دوران معاصر)

نویسنده:

علمی-پژوهشی (حوزه علمیه)/ISC (16 صفحه - از 5 تا 20)

کلید واژه های ماشینی : فقه، اسلامی، دین، اجتهاد، اخلاق، فلسفة فقه، دانش، تمدن، دانش فقه، احکام

خلاصه ماشینی:

"دیگر پرسش آن است که آیا فقه در بردارندة تمامی رفتار و کنش‌های انسانی است یا فقط بخشی از اعمال فردی و اجتماعی او را شامل می‌شود؟ تز غالب در میان فقیهان و عالمان ما آن بوده که فقه اسلامی پاسخ‌گو و متضمن همة نیازها و احکام مورد ابتلای آدمی در همة جنبه‌های حیاتش می‌باشد و حتی ارش الخدش (دیة خراشی که کسی بر بدن دیگری وارد می‌آورد) نیز دارای حکمی است (مهریزی، ص 15) از این برداشت، به فقه حداکثری تعبیر می‌شود. اما ابهام و اشکالی که در این مسألة بدیهی وجود دارد آن است که دامنه، میزان و کیفیت تأثیر زمان در فقه و احکام فقهی چگونه و تا چه اندازه است؟ نکته‌ای که سزاوار یادآوری است، آن است که توجه به عنصر زمان در فقه، تنها یک رویکرد توصیفی (Descriptive) نیست؛ بلکه می‌تواند صبغة معیاری (Normative) نیز داشته باشد، چه آن که با پذیرش اصل زمانمند بودن احکام، می‌توان به توسعه و تضییق برخی از آنها، اقدام کرد. اینک باید دید که مکانیزم‌های زمانمند کردن فقه چیست و چگونه عمل می‌کند؟ از بررسی و جمع‌بندی آرای فقیهان و نیز با مراجعه به متون و منابع دینی می‌توان مکانیزم هماهنگی فقه و زمان را در این محورها چکیده نمود: 1) منطقة الفراغ: اموری را که قانون‌گذار به مردم، عرف و یا حاکم واگذار کرده است (صدر، ص 721). افزون بر دو مسألة یاد شده در فلسفة فقه ـ یعنی قلمرو فقه و تأثیر زمان در فقه ـ بسیاری موضوعات دیگر نیز هست که در این نوشتار فقط به ذکر عناوین آنها می‌پردازد: 1 ـ شناخت و تبیین دقیق اهداف و مقاصد شریعت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.