Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تطبیقی ختم ولایت از دیدگاه ابن عربی و سید حیدر آملی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (حوزه علمیه) (36 صفحه - از 7 تا 42)

کلیدواژه ها : ولایت مقیده ،ولایت مطلقه ،ختم ولایت

کلید واژه های ماشینی : ولایت ،ختم ولایت ،آملی ،خاتم ،ولایت مطلقه ،خاتم ولایت ،ابن‌عربی ،خاتم ولایت مطلقه ،حضرت عیسی ( ع ) ،ختم ولایت مطلقه ،حضرت مهدی ( عج ) ،عارفان ،امیر مؤمنان ( ع ) ،ختم ولایت از دیدگاه ابن‌عربی ،انبیا ،اولیا ،حضرت مهدی ( ع ،ابن‌عربی و سید حیدر آملی ،حقیقت محمدیه ،نبوت ،ختم ولایت مطلقه حضرت عیسی ،خاتم ولایت مطلقه محمدیه ،باطن ،پیامبر ،حضرت ختمی‌مرتبت ،خاتم ولایت مطلق ،ختم ولایت مقیده ،خاتم اولیا ،ظهور ،اهل معرفت خاتم ولایت مطلقه

ختم ولایت، یکی از مسایل مهم عرفان است که بسیاری از عارفان بزرگ، جنبه‌های مختلف آن را مورد بحث قرار داده‌اند. سید حیدر آملی، از عارفان بزرگی است که نه تنها به دقت این مسأله را به بحث گذاشته است بلکه بر خلاف دیگران که سعی در توجیه سخنان عارف نامدار، ابن عربی، داشته‌اند، به صراحت با او به مخالفت برخاسته و با توجه به دلایل عقلی، نقلی و کشفی، نظر وی را مبنی بر این که حضرت عیسی (ع) خاتم ولایت مطلقه است، رد می‌کند و ختم ولایت مطلقه را ویژة حضرت امیر مؤمنان (ع) وختم ولایت مقیده را ویژة حضرت مهدی (عج) می‌داند.

خلاصه ماشینی:

"سید حیدر آملی، از عارفان بزرگی است که نه تنها به دقت این مسأله را به بحث گذاشته است بلکه بر خلاف دیگران که سعی در توجیه سخنان عارف نامدار، ابن عربی، داشته‌اند، به صراحت با او به مخالفت برخاسته و با توجه به دلایل عقلی، نقلی و کشفی، نظر وی را مبنی بر این که حضرت عیسی (ع) خاتم ولایت مطلقه است، رد می‌کند و ختم ولایت مطلقه را ویژة حضرت امیر مؤمنان (ع) وختم ولایت مقیده را ویژة حضرت مهدی (عج) می‌داند. اگر مساوی یا ناقصتر باشد نمی‌توان سبب کمال یافتن ولایت حضرت عیسی (ع) باشد و چگونه ممکن است خدای حکیم، خاتم ولایت مطلقه را که به گفتة ابن عربی و دیگران، «چراغی است که همة انوار قدسیة انبیا و اولیا برگرفته از اوست» (قیصری، همان) به اطاعت از کسی که در کمال پایین‌تر از اوست فرمان دهد؟ و این اطاعت نیز سبب کمال او شود؟ مهمتر این که، در عین حال که حضرت عیسی (ع) برای دست‌یابی به کمال ولایت خود به حضرت مهدی (عج) نیازمند است، حضرت مهدی (عج) هیچ گونه نیازی به او ندارد (آملی، 419). به تعبیر دیگر، خاتم ولایت کسی است که به هر امر ممکنی آگاه باشد و حقیقت اشیا را آن گونه که هست، مشاهده کند و شکی نیست که علی (ع) این ویژگی را داشته، چنان که خود فرمود: «اگر پرده برداشته شود بر یقین من افزوده نمی‌شود» (آمدی، 5/108) و نیز: «مرا از فروتر عرش بپرسید به یقین که من به راههای آسمانی آگاهتر از راههای زمین هستم» (آملی، جامع الاسرار، 833) و نیز: «به خدا قسم اگر بخواهم همة امور نهان شما را از گذشته و حال و آینده، برایتان بگویم، می‌توانم ولی می‌ترسم که به کفرگرایید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.