Skip to main content
فهرست مقالات

راههای تقریب مذاهب اسلامی و وحدت مسلمانان

نویسنده: ؛

تابستان 1382 - شماره 60 علمی-پژوهشی (حوزه علمیه) (32 صفحه - از 19 تا 50)

کلید واژه های ماشینی : تقریب مذاهب اسلامی ،تقریب مذاهب ،مذاهب اسلامی ،راههای تقریب مذاهب ،انقلاب اسلامی ایران ،جهان اسلام ،وحدت رهبری ،بروجردی ،راههای تقریب ،وحدت و تقریب مذاهب ،طرحهای علمی تقریب مذاهب ،کشورهای اسلامی ،انقلاب اسلامی ،طرحهای علمی تقریب ،طرح وحدت رهبری ،حکومت اسلامی ،شورای رهبری ،مذهب شیعه ،رهبر انقلاب ،وحدت اسلامی ،مرجعیت علمی ،اهل سنت ،شیعه و اهل سنت ،جمهوری اسلامی ایران ،وحدت سیاسی ،رهبران انقلاب اسلامی ،همة ،طرحهای سیاسی و علمی ،آیة الله بروجردی ،طرحهای سیاسی

استاد آیةالله محمد واعظ‌زاده خراسانی، شخصیت فرهیخته‌ای است که بیش از هر چیز با اندیشه‌های تقریب جویانه و تلاشهای مصلحانه در راه نزدیکی مذاهب اسلامی به یکدیگر شناخته شده است. در نوشتاری از ایشان که در پی می‌آید طرحهای عملی وحدت و تقریب مذاهب اسلامی مورد بررسی قرار می‌گیرد. ایشان این طرحها را در دو دستة متمایز طرحهای سیاسی و علمی تقریب مذاهب مورد بحث قرار داده است در بخش نخست از طرحهای سیاسی که در مسیر تحقق وحدت مسلمین به کار آید سخن به میان آورده و آنها را در چهار بخش توضیح می‌دهد: نخست؛ طرح حکومت واحد اسلامی در جهان که به عقیدة نامبرده با توجه به واقعیات جاری در کشورهای اسلامی از حد خیال و آرزو فراتر نمی‌رود. دوم؛ طرح تشکیل اتحاد جماهیر اسلامی که گرچه می‌تواند روشی عملی برای همگون کردن سیاست خارجی و اقتصاد و پاسداشت فرهنگ و تمدن اسلامی باشد ولی به دلیل موانع سیاسی و اجتماعی و تضاد موجود بین گروههای اسلامی در جهان اسلام مجالی برای تحقق عملی نمی‌یابد. سوم؛ طرح وحدت رهبری یا شورای رهبری که در جهان اسلام موافقان و منادیانی داشته و به عقیدة نامبرده با واقع نگری شرایط کنونی جهان اسلام هم سازگارتر است. چهارم؛ طرح پیمانهای همکاری مشترک کشورهای اسلامی در ابعاد مختلف، فرهنگی، دفاعی، اقتصادی است که ریشه در دستورهای قرآن و سنت داشته و اگر به درستی مورد اجرا گذاشته شود سهم مهمی در گرد آوردن مسلمین و تقویت توان آنها خواهد داشت. در بخش دوم نامبرده در زمینة طرحهای علمی تقریب از یازده طرح قابل تصور یاد کرده و بیش از همه به تبیین جوانب دو طرح آخر می‌پردازد. به گفتة وی دهمین طرح پیشنهاد مرحوم آیت الله العظمی بروجردی است که بر اساس آن باید از طرح مسائل تاریخی مربوط به خلافت پیامبر و بعضی از موضوعات حساسیت آفرین بنا بر ضرورت خودداری کرده و بر اصل «مرجعیت علمی اهل بیت» تأکید کرد. وی بر این باور است با این رویکرد می‌توان راهی به روی پیروان مذاهب اسلامی گشود که به مطالعه و بررسی مذهب اهل بیت رو آورند. چنانچه همین رویکرد در گرایش تقریبی دار التقریب قاهره مثمر ثمر واقع شد. ضمنا در این رویکرد هیچ یک از مبانی و اصول کلامی و عقیدتی مذهب هم فدا نمی‌شود. به گفته ایشان یازدهمین طرح، طرح دار التقریب قاهره می‌باشد که مبنی بر ارج نهادن و قدر شناسی از همه تلاشها مذهبی و به رسمیت شناختن مذاهب اسلامی و گشودن باب تخییر در پیروی از مذاهب فقهی است، در این طرح لزوم گسترش گفتگوهای فقهی و ترک مجادلات کلامی و تاریخی تأکید به عمل می‌آید و بر این امر اصرار می‌گردد که اختلافات مذهبی ناشی از اختلاف مجتهدان در مسائل فرعی است در حالی که در مسائل ضروری و اجماعی فقه همه مذاهب وحدت نظر دارند. راههای تقریب مذاهب را به طور کلی می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: سیاسی و علمی.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.