Skip to main content
فهرست مقالات

کریم خان زند، تصویری مستند و جامع از وکیل الرعایا

نویسنده:

(2 صفحه - از 10 تا 11)

کلید واژه های ماشینی : کریم خان زند، وکیل، زندیه، سیاسی، حکومت، ایلات، طوایف، تاریخ، فارسی، نقش علی محمد خان زند

خلاصه ماشینی:

"مؤلف در طرحی‌ منسجم تاریخ کریم خان را از چگونگی به قدرت رسیدن‌ او در جدال با رقبای نیرومندی چون علی مردان خان‌ بختیاری،آزاد خان افغان و محمد حسن خان قاجار تا سیاستهای وکیل در تحکیم و توسعه مبانی حکومت‌ زندیه بررسی می‌کند و در نهایت تصویری جامع از اوضاع اقتصادی،سیاسی و اجتماعی در این روزگار ارائه‌ می‌نماید. «معهذا وی خویشتن را واسطه‌ای میان تودهء مردم و سلطانی واقعا سمبولیک‌ نشان می‌داد8»در عین حال مؤلف بدرستی تأکید می‌کند که«چنین نظریه‌ای در باب حکومت جز آنکه‌ اشاره‌ای دائمی به گذشته باشد اثری دیگر نداشت»9اما مؤلف در تلاش برای تبیین تئوری حکومت مرکزی در این دوره پرسشی اساسی را ندیده گرفته است،اینکه آیا تغییر عنوان وکیل الدوله به وکیل الرعایا صرفا موضعی‌ بینابین و تلاشی نه چندان قاطع برای اعلام استقلال از شاه دست نشانده صفوی بود؟آیا نمی‌توانست بازتابی از ماهیت قدرت سیاسی وکیل باشد؟در تحلیل این مسئله‌ به سر موضوع باید توجه داشت:ابتدا اینکه یکی از پایه‌ های اصلی اقتدار صفویه که همانا ادعای آنها مبنی بر مشروعیت حکومت بود،در این دوره وجود نداشت و وکیل‌ ریاست معنوی را به صفویه واگذار کرده بود. سوم اینکه نظام پادشاهی ایران در طول تاریخ‌ همواره از یک سو دارای مرکزیت و از سوی دیگر تعدد قدرت بود که به شکل خود مختاری منطقه‌ای و فعالیت‌ مستقل طوایف تجلی می‌نمود،بنابراین تقابل دایمی‌ بین مرکز و نیروهای مستقل بویژه ایلات از ویژگیهای‌ تاریخ ایران بود،اما فرمانروائی وکیل از معدود دوره‌های‌ تاریخی ایران بود که این تصادمات بسیار کاهش یافت و تلفیقی مؤثر بین نظام مستقر و متمرکز سیاسی با ایلات‌ بوجود آمد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.