Skip to main content
فهرست مقالات

بحران در جامعه شناسی عقلانیت

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : عقلانیت، عقل، بحران در جامعه‌شناسی عقلانیت، هابرماس، عقلانیت جامعه‌شناختی، عقلانیت غربی و عقل‌گرایی اسلامی، کنش، سطح عقلانیت نظری، عقلانیت فلسفی، اسلامی

خلاصه ماشینی:

"بدین ترتیب،محمدی ضمن تشکیک در آراء متفکرانی چون سید جواد طباطبایی که معتقدند ظهور تجدد ناشی از استقلال کامل عقل از شرع و مبانی‌ وحیانی بوده است،به صورت سلبی نظر خود را مبنی بر اینکه این تاریخیت عقل‌ مدرن است که باید فصل ممیزهء دورهء جدید از قدیم به حساب آید،تأیید می‌کند. در این قسمت نیز مؤلف‌ بیشتر از منابع دست دوم فارسی استفاده می‌کند(به خصوص کتاب بحران‌ مشروعیت هابرماس که در این زمینه می‌توانست بسیار راهگشا باشد)در پایان‌ این فصل مؤلف سعی دارد هشت نوع عقلانیت ارائه شده در این فصل(نظری‌ و عملی/نظری،عملی،ذاتی و صوری/ابزاری و ارزشی-فرهنگی)را با توجه‌ به تقدم تاریخی در سه سطح رده‌بندی کند: 1-عقلانیت نظری:«شامل دو تیپ عقلانیت یعنی‌"عقل نظری‌"فلاسفه و "عقلانیت نظری‌"که وبر در سابقه تاریخی عقلانیت به آن اشاره کرده»(ص 55). اما از آن پس‌ دو گانگی«عقل و عشق»از یک سو و«عقل و وحی»از سوی دیگر موجب افول فلسفهء ناب‌ گردید و در بهترین حالت(متکلمین معتزله)به‌ تلفیق آنها با یکدیگر و در بدترین حالت (به تصویر صفحه مراجعه شود) مؤلف ضمن تشکیک در آراء متفکرانی چون‌ سید جواد طباطبایی که معتقدند ظهور تجدد ناشی از استقلال کامل عقل از شرع و مبانی وحیانی بوده است،به صورت سلبی‌ نظر خود را مبنی بر اینکه این تاریخیت‌ عقل مدرن است که باید فصل ممیزهء دورهء جدید از قدیم به حساب آید،اعلام می‌کند. د رحالی که که در جهان اسلام‌ خلاف این روند به وجود آمد و عقل و وحی به اتحاد نزدیک‌تر شدند در نظام فلسفی قدما و دورهء تمدن اسلامی تنها به سطح‌ عقلانیت نظری و آن هم‌ به صورت غیر تاریخی، توجه شده است و به سایر عقلانیتها توجهی نشده است می‌توانست این دو فصل را با آراء کندرسه،کنت، مارکس،بودون،الستر،وینچ،کلمن و نظریه‌هایی چون نظریه انتخاب عقلانی و نظریه‌بازی تقویت کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.