Skip to main content
فهرست مقالات

نسبی گرایی پروتاگوراس و روایت های جدید آن

نویسنده:

(28 صفحه - از 93 تا 120)

کلید واژه های ماشینی : نسبی، نسبی‌گرایی، پروتاگوراس، نسبی‌گرایی پروتاگوراس، صدق، صدق نسبی، سقراط، نسبی‌گرایی معرفتی، مفهوم صدق نسبی، گزاره

خلاصه ماشینی:

"در برهان اول، بر فرض پذیرش دیدگاه پروتاگوراس، توجیه سخنان وی زیر سؤال می‌رود: «اگر باوری که هرکس در نتیجه ادراک حسی به‌دست می‌آورد برای خود وی، حقیقت و درست باشد و هیچ‌کس نتواند درباره تجربه‌های دیگران داوری کند و تصورات و باورهای آنها را بیازماید و به‌درستی و نادرستی آنها حکم کند و نیز اگر هرکس تنها به باورهای خود قناعت ورزد و آنها را حقیقت بشمارد، پس در این‌صورت چگونه می‌توانیم بپذیریم که پروتاگوراس دانشمندی یگانه است که حق دارد به دیگران درس بدهد و مزد کلان بگیرد و ما مردمانی نادانیم که باید دربرابر او سر فرود آوریم و در حلقه شاگردانش درآییم؟ مگر هرکس، مقیاس دانش خود نیست؟ اگر مضمون کتاب حقیقت، نوشته پروتاگوراس را به‌راستی، حقیقت تلقی کنیم آنگاه هرگونه بررسی و آزمون عقاید و برداشت‌های دیگران، نمایشی مزخرف و ملال‌آور از حماقت خواهد بود، چه بنابر آن است که رأی و عقیده هرکس درست شمرده شود... » (افلاطون 1961: a162) در اینجا سقراط نخستین روایت از اشکال تهافت را مطرح می‌سازد: «پروتاگوراس با بررسی و آزمون عقاید و برداشت‌های دیگران مواجه است یعنی وی درگیر ارزیابی تضمین و توجیه دعاوی معرفتی است، اما دیدگاه وی ادای این وظیفه را مشکل بلکه ناممکن می‌سازد زیرا اگر نظر وی درست شمرده شود آنگاه امکان ندارد که هیچ دیدگاهی از «آزمون کفایت» (test of adequacy)، ناکام بیرون آید یا بتوان حکم به ناموجه بودن آن صادر نمود زیرا فرض بر آن است که تمام دیدگاه‌های رقیب، هریک به نوبه خود از درستی و حقیقت برخوردارند. به نکته دیگری نیز باید توجه داشت: بر فرض آنکه نظر میلند را بپذیریم و بگوییم «صدق ـ برای ـ W» مشتمل بر مفهوم صدق مطلق، به‌عنوان یک بخش مجزا نیست آنگاه این سؤال مطرح می‌شود که معنای «صدق ـ برای ـ W» چیست؟ با پذیرش دیدگاه میلند، تنها چیزی که می‌توان گفت آن است که او رشته‌ای از نمادها را کنار هم قرار داده است و اشاره‌ای به معنا یا مدلول آنها نمی‌کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.