Skip to main content
فهرست مقالات

عقل

نویسنده:

مترجم:

کلید واژه های ماشینی : گزاره، عقل، معرفت، توجیه، باور، ماده روباه‌ها، حقایق، پیشینی، فهم، صدق

خلاصه ماشینی: "همانگونه که ممکن است چیزی را بدون آنکه باوری درباره‌اش حاصل کنیم، ببینیم، این امکان نیز وجود دارد که گزاره ساده صادقی را بدون باور کردنش، به شیوه‌ای ادراکی (همراه با فهم) در نظر بگیریم؛ همانگونه که دیدن پرنده‌ای در حال پرواز، توجیهی به‌دست ما می‌دهد تا پرواز آن را باور کنیم، اگرچه ممکن است چنین باوری در ذهنمان ایجاد نشود، فهمیدن گزاره‌ای که می‌گوید اگر صنوبر از افرا بلندتر باشد، آنگاه افرا از صنوبر کوتاهتر است، توجیهی شهودی برای باور کردن آن در اختیارمان می‌گذارد، و این موضوع ربطی به باور کردن یا نکردن ما ندارد. اما قراردادگرایی چگونه می‌تواند دانش ما را از آن حقایق منطقی (یا باور توجیه شده‌مان را پیرامون آنها) توضیح دهد، یعنی مثلا اینکه اگر همه جملاتی از یک نوع خاص، بیانگر حقایقی باشند، و جمله موردنظر ما از همان نوع باشد، آنگاه آن هم بیانگر حقیقتی است؟نمی‌توانیم با تکرار کارهای قبلی در مورد این صدق منطقی، به سؤال مزبور پاسخ بدهیم؛ زیرا چنان کاری خود بر پایه منطق خواهد بود و این روند باز هم باید تکرار شود. حالات ذیل را با هم مقایسه کنید: 1) دانشمندان کشف می‌کنند که به‌رغم ظواهر، ماده روباه‌ها دارای ویژگی‌های مذکری هستند که با توجه به آنها، دیگر نمی‌توان آنها را ماده به‌شمار آورد - که البته، از دیدگاه نظریه کلاسیک، ناممکن است - و 2) دانشمندان چیزهایی را درباره ماده روباه‌ها کشف می‌کنند که آنقدر تکاندهنده‌اند که باعث می‌شوند واژه «ماده روباه» را به معنای جدیدی به‌کار ببریم، به‌گونه‌ای که اگرچه دانشمندان انکار می‌کنند که «ماده روباه‌ها» به این معنای جدید همیشه ماده‌اند، اما آنچه می‌گویند دلیلی برای تردید پیرامون این موضوع که آنچه اکنون توسط جمله «همه ماده روباه‌ها ماده‌اند» منظور داریم، صادق است، فراهم نمی‌آورد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.