Skip to main content
فهرست مقالات

حکایت مرد آویزان در چاه (بررسی پیشینه یکی از تمثیلات کلیله و دمنه)

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : کلیله و دمنه، حکایت مرد آویزان در چاه، تمثیل، داستان، بلوهر و بوذاسف، فارسی، تمثیلات کلیله و دمنه، هندی، کتاب کلیله و دمنه، ادب

خلاصه ماشینی:

"همچنانکه بر همگان معلوم است، اصل کتاب«کلیله و دمنه»را ایرانیان در دوره ساسانی از هندوستان آورده‌اند و این مطلب در آغاز کلیله و دمنه از کلام بزرگمهر بختگان بدین گونه تصریح شده است:«این کتاب کلیله و دمنه فراهم‌آورده علما و براهمه هند است در انواع مواعظ و ابواب حکم و امثال» 3 برگردان این جنگ حکمت و اخلاق از زبان هندی به زبان فارسی میانه، سبب رواج و انتشار حکایات آن در ایران شد و به سبب جایگاه خاصی که در فرهنگ و ادب ایرانیان یافت، این مقفع به ترجمه آن به زبان عربی همت گماشت. 16 آسموسن نیز در تحقیقات اخیر خود روایت فارسی میانه مانوی این داستان را مأخذ ترجمه عربی آن می‌داند و با توجه به قول ابن ندیم می‌افزاید که بغداد در دوره عباسی یک مرکز جهانی علمی و ادبی محسوب می‌شد و ابن مقفع که دارای گرایشهای مانوی نیز بود کتاب بلوهر و بوذاسف را به عربی ترجمه کرد. بدین ترتیب، با توجه به آنچه ذکر شد، روشن می‌گردد که منبع و مأخذ اصلی«حکایت مرد آویزان در چاه»که در کتاب«کلیله و دمنه»و نیز در داستان«بلوهر و بوذاسف»آمده است و از طریق داستان اخیر در اطراف و اکناف گیتی راه یافته به هرگونه زبان در روایات ملل مختلف جهان ظبط شده، حماسه«مهابهاراتا»است که برزویه آن را از متن سنسکریت اخذ و به زبان پهلوی برگردانده است و واسطه انتقال و انتشار این تمثیل از شرق به غرب متون ایرانی میانه‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.