Skip to main content
فهرست مقالات

مکتب ابن رشدی لاتینی و مکتب اصالت عقل

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (36 صفحه - از 19 تا 54)

کلیدواژه ها :

اصالت عقل ،ابن رشد ،مکتب ابن رشدی لاتینی ،قرون وسطی ،دانشگاه پاریس ،فرقة دومینیکن ،سنت ارسطویی

کلید واژه های ماشینی : مکتب ابن رشدی لاتینی، ابن رشدی، ارسطو، عقل، سیژر، مکتب، تفاسیر، رشدی لاتینی و مکتب، ابن‌رشد، سنت

ظهور عصر تجدید حیات فرهنگی (رنسانس)در اروپا مسبوق به علل و عواملی بوده که از زمرة آنها می توان به رشد نوعی عقلانیت _ یا اصالت عقل فلسفی _ اشاره کرد. در منابع مربوط به تحولات سده های میانی آمده است که عقلانیت یاد شده ریشه در برخی آثار یا سنتهای فلسفی فرهنگ و تمدن اسلامی داشته و از مهمترین آنها، نوعی اصالت عقل برآمده از تفاسیر این رشد قرطبی بر آثار ارسطو است. این سنت فلسفی_کلامی با عنوان "مکتب ابن رشدی لاتینی" شهرت یافته و گرچه قضاوتهای گوناگونی در خصوص اصالت و ارزش آن ابراز شده، ولیکن در مورد نفوذ و تأثیر گستردة آن در تحولات فکری_فرهنگی قرون وسطی تردیدی وجود ندارد. فاصلة زمانی این موضوع از قرن سیزدهم میلادی، یعنی از هنگام آشنایی گستردة غرب لاتینی با آثار و منابع علمی و فلسفی مسلمانان آغاز و با پشت سر گذاشتن تحولاتی در محتوا و مطاوی آن منابع، دامنة آن تا قرن هفدهم میلادی کشیده شده است. این نوشتار در حکم گزارشی توصیفی است از مکتب مذکور که گزیده ای از شرایط ظهور، چهره ها و آرای مکتب یادشده را در مهمترین مرکز علمی_کلامی آن عصر یعنی دانشگاه پاریس عرضه می دارد.

خلاصه ماشینی:

"«ابن رشد» در نهم ماه صفر سال 595ق (برابر با دهم دسامبر 1198 میلادی) از دنیا رفت اما می توان پرسید سنت یا «مکتب ابن رشد» از کجا و چگونه شکل گرفت و ویژگیهای اصلی آن چه بود؟ واقعیت این است که در بستر فرهنگ و فضای فکری_فلسفی عالم اسلام، و یا در ضمن تاریخچة ملل و نحل اسلامی، ذکری از مکتب ابن رشد به عنوان یک سنت یا روش یا نحلة خاص فلسفی هرگز به میان نیامده و بنابراین رأی بسیاری از صاحبنظران، اصولا در سیـر تکوینی اندیشـة عقلی در اسلام، ابن رشد و اندیشه های او نقش چندانی نداشته است، لکن در آن سوی قلمرو دارالاسلام، این فلسفه و تفکر لاتینی در سده های میانه بود که به انحای مختلف تحت تأثیر آرا و اندیشه های وی قرار گرفت. حال اگر بپرسیم سنت ارسطویی که بین سالهای 1200 تا 1650 در ایتالیا حضور نسبتا گسترده ای دارد، با کدام یک از سنتهای «ابن رشدی » یا «اسکندرانی» نزدیک تر است، مطلب مجزایی است ولی به هر حال، اعم از اینکه این دسته از متفکران به عنوان ابن رشدی یا اسکندرانی نامیده شوند، همة آنها در تأیید صحـت و استواری منطقی فلسفة طبیعت ارسطو هم داستان بوده اند؛ هر چند که برخی از استنتاجاتی که از این فلسفه حاصل شده است، در تعارض مستقیم با دعاوی دین مسیحی قرار دارد. 208) اما دانشگاه پاریس به عنوان پیشرو مراکز علمی و فرهنگی قرن سیزدهم و نخستین آنها، محل مناسبی برای طرح مباحث و آرای گوناگون در نسبت با سنت ارسطویی بود و به همین دلیل با وجود غلبة فضای مدرسی و مورد قبول دستگاه کلیسا، فعالیت پیروان ابن رشد نیز در مقایسه با جاهای دیگر چشمگیرتر می نمود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.