Skip to main content
فهرست مقالات

مسئله کلیات از دیدگاه صدرالمتألهین شیرازی و ملاحظات انتقادی در باب آن

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 91 تا 110)

کلیدواژه ها :

کلیات ،معرفت شناسی ،روانشناسی ،وجودشناسی ،ملاصدر

کلید واژه های ماشینی : کلیات، صدرا، معقولات ثانی فلسفی، کلی، نفس، ادراک، معقولات، انسان، کاغذ، ذهن

مسئلة کلیات از دیرباز مورد توجه فلاسفه بوده است. در این نوشتار این مسئله از سه زاویه و سه منظر وجودشناختی, معرفت‌شناختی و روانشناختی در مورد آرای یکی از فلاسفة برجستة مسلمان یعنی صدرالمتألهین شیرازی مورد بررسی قرار گرفته است و آنگاه از هر یک از منظرهای سه‌گانة مذکور، نقدهایی در مورد دیدگاه این متفکر فلسفی اندیش طرح شده است.

خلاصه ماشینی:

"پس با این وصف چگونه می توان آنچه را که به نحو ارتکازی در حمل کلیات بر افراد درک می کنیم توجیه کرد؟ چه ارتباطی میان کلی طبیعی مدرک و افرادی که درک می کنیم، وجود دارد؟ آیا می توان از انطباق پذیری ماهوی و رابطة ماهوی کلی مدرک و افراد آن سخن راند؟ واقع نمایی ادراکات در نظریة درک مثل چگونه قابل حل است؟ چنانچه بخواهیم مسئلة معرفت شناسی کلیات را از طریق رابطة ادراک ماهوی و حدود عدمی با افراد حل کنیم؛ یعنی با تکیه بر این نظریه که میان ذهن و عین یک رابطة ماهوی وجود دارد و هنگامی که مثلا گفته می شود «زید انسان است» و کلی طبیعی انسان به زید نسبت داده می شود و رابطة آنها در نظر گرفته می شود، این ارتباط، رابطه ای ماهوی است؛ در این صورت نیز پرسشهایی چند قابل طرح است: 1- ارتباط ماهوی ذهن و عین، مبتنی بر پذیرش حدود عدمی در اشیا است ولی مفهوم «حدود عدمی» خود از وضوح و ظهور کافی در تمام اشیا و ماهیات مفروض در حکمت متعالیه برخوردار نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.