Skip to main content
فهرست مقالات

اثبات استنتاجهای بی واسطه در قضیه های محصوره

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (14 صفحه - از 111 تا 124)

کلیدواژه ها :

صدق ،قضیه ،کذب ،تضاد ،تناقض ،سالبه ،موجبه ،کلیه ،جزئیه

کلید واژه های ماشینی : صدق و کذب، قضیه، اثبات استنتاجهای بی‌واسطه در قضیه، اثبات، جزئیه، تضاد، صدق سالبة جزئیه رابطة تباین، اثبات ادعاهای صدق و کذب، سالبة جزئیه، موجبة جزئیه

در کتابهای منطق قدیم در تعریف انواع استنتاجهای بی‌واسطه (همچون تناقض، تضاد، دخول تحت تضاد و تداخل) و نحوة صدق و کذب آنها خلطهایی رخ داده و مطالبـی بدون اثبات گفته شـده است. ایـن مقاله بر آن است تا ضمن نشان دادن این بی نظمی منطقی در بعضی از متون مذکور، پس از ارائة‌ تعریف دقیقی از هر یک از این عناوین، قضایایی را که برای اثبات ادعاهای صدق وکذب باید اثبات شوند نشان دهد و سپس آنچه را که در این کتابها بدون اثبات ادعا شده است مستدل کند.

خلاصه ماشینی:

"پس سالبة کلیه به صورت شکل روبه رو خواهد بود: الف ب 1- موجبة جزئیه: اگر قضیة «بعضی الف‌ها ب هستند» را تصدیق کنیم، واضح است که بین الف و ب یا رابطة تساوی برقرار است یا رابطة عموم وخصوص مطلقی که الف اخص باشد یا عموم و خصوص من وجه یا عموم و خصوص مطلقی که الف اعم باشد. پس موجبة جزئیه بصورت شکلهای زیر خواهد بود: الف و ب یا الف ب یا الف ب یا ب الف 2- سالبة جزئیه: اگر قضیة «بعضی الف‌ها ب نیستند» را تصدیق کنیم، واضح است که بین الف و ب فقط یا رابطة تباین برقرار است یا عموم و خصوص من وجه یا عموم و خصوص مطلقی که الف اعم باشد. پس سالبة جزئیه بصورت شکلهای زیر خواهد بود: الف ب یا الف ب یا ب الف حال پس از ذکر این مقدمه‌ها به بررسی استنتاجهای بی‌واسطه در قضیه‌های محصوره می پردازیم: الف- تناقض: دو قضیه را وقتی متناقض می گوییم که موضوع و محمول و زمانشان یکی بوده و ازلحاظ سلب و ایجاب و همچنین از لحاظ کلیت و جزئیت با یکدیگر متفاوت باشند. اثبات صدق و کذب دو قضیة متناقض: برای اثبات این مطلب باید هشت قضیه به طور مجزا اثبات شود: 1- اگر موجبة کلیه صادق باشد، حتما سالبة جزئیه (با همان موضوع ومحمول وزمان) کاذب خواهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.