Skip to main content
فهرست مقالات

برهان چرخه ای افلاطون در فایدون در اثبات بقای نفس پس از مرگ

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (22 صفحه - از 1 تا 22)

کلیدواژه ها :

خودکشی ،نفس ،جاودانگی ،مرگ ،اضداد ،پیدایش ضد از ضد

کلید واژه های ماشینی : نفس، افلاطون، برهان، سقراط، فایدون در اثبات بقای، اثبات بقای نفس، پیدایش، افلاطون در فایدون، برهان چرخه‌ای اثبات بقای نفس، بدن

برهان چرخـه‌ای افلاطون در فایدون در اثبات بقای نفـس پـس از مرگ با محوریت «آمـوزه‌ای کهن» در باب «چرخة زایشهای متوالی» و با توسل به اصل پیدایش ضد از ضد، که در فرهنـگ یونانـی از زمان هسیـودوس تا افلاطـون وجـود داشـته است، با بیانی اسطـوره‌ای – فلسفی اقامه می‌شود. این برهان، به رغم ایرادهایش، برهانی است که افلاطون آن را به مثابة گام نخست دیالکتیک مربوط به اثبات جاودانگـی نفس تلقـی می‌کند و معتقـد است اجمالا بقای پس از مرگ نفس را اثبات می‌کند.

خلاصه ماشینی:

"در این سخنان کبس سه نکته وجود دارد: (1) اگر بقای نفس پس از مرگ انسان صحت داشته باشد، در آن صورت امید می‌رود آنچه سقراط در مذمت تن دوستی و در مدح دوری از خواهشهای جسمانی در جهان گفت درست باشد، و این امید خوبی برای انسان است؛ (2) اما این امید فقط زمانی تحقق پیدا خواهد کرد که نفس پس از مرگ، ضمن حفظ نیرو و حکمت خویش باقی باشد. این واژه را در اینجا نمی‌توان به «پیدایش» یا «به وجود آمدن» ترجمه کرد زیرا همان‌گونه که گالوپ خاطر نشان کرده است (همان ، ص 105)، سقراط معتقد نیست که نفس انسان به وجود می‌آید، بلکه، چنان که از فقرات 2-1d77 و 2d-5c95 فایدون به روشنـی برمی‌آید، نفس در بدن وارد می‌شود و بنابراین تجسد مـی‌یابد و این نشـان مـی‌دهد که آن واژه به معنای متولد شـدن است، و از اینجاست که سقــراط مـی‌تواند در سطـور بعد استدلال کـند که (2-1d70): «اگر نفوس وجود نداشته باشند [یعنی در جهان دیگر وجود نداشته باشند]، نمی‌توانند دوباره متولد شوند. سقراط در6b-11a72 ضـرورت وجـود این دو فراینـد را به کمک نوعی برهان خلف نشان می‌دهد: «اگر بین دسته‌ای از اشیا و اشیای دیگر تقابلی همیشگی در پیدایش وجود نداشت تا در دایره‌ای بچرخد، و به جای آن به وجود آمدن فرایندی خطی بود که از یک چیز به سوی ضد آن می‌رفت؛ بی‌آنکه در جهت معکوس به عقب بازگردد، آیا شما تشخیص می‌دهید که در این صورت همه چیز در نهایت یکسان می‌شد: همة آنها سرنوشتی واحد پیدا می‌کردند، و از پیدایش باز می‌ایستادند؟» خود سقراط این برهان خلف را، که فهم آن در نظر کبس دشوار آمده است، توضیح می‌دهد (3d-7b72): مثلا اگر بیداران می‌خوابیدند و فرایند بیدار شدن از خواب نبود سرانجام همه می‌خوابیدند؛ یا اگر زنده‌ها می‌مردند و فرایند بازگشت از مرگ به زندگی نبود سرانجام همه چیز می‌مرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.