Skip to main content
فهرست مقالات

دو نوع رئالیسم: خام و انتقادی

نویسنده:

(14 صفحه - از 27 تا 40)

کلید واژه های ماشینی : رئالیسم ،معرفت ،ابزارانگاری ،رئالیسم انتقادی ،ادعاهای اصلی رئالیسم خام ،رئالیسم خام ،علم ،رئالیسم انتقادی باسکار ،توصیف ،خلاقیت ،عالم خارج ،واقع ،باسکار ،جهان خارج ،توصیف تحت‌اللفظی عالم ،اجتماعی ،دیدگاه توصیف تحت‌اللفظی عالم ،معرفت بشری توصیف تحت‌اللفظی ،تئوریکی ،نظریه‌های علمی توصیف تحت‌اللفظی ،توصیف تحت‌اللفظی ،معرفت به‌نظر باسکار محصولی اجتماعی ،رئالیسم خام و انتقادی ،دیدگاه ،مدل ،توفیق ،ذهن ،سخن ،صدق ،فرضیه‌هایی

خلاصه ماشینی:

"رئالیسم خام را نباید تنها به زمینه معرفت حسی محصور کرد، بلکه این مدل، دیدگاهی کلی درباب معرفت بشر است که برطبق آن، ذهن بشر می‌تواند به معرفتی کامل دست بیابد و معرفت در حالت ایده‌آل کاملا با عالم واقع منطبق است. (2) ذهن بسیاری از دانشمندان علوم تجربی برمبنای رئالیسم خام کار می‌کند و بسیاری از آنها هنوز بر این گمان باطل کار می‌کنند که نظریه‌های علمی توصیف تحت‌اللفظی عالم‌اند و تنها در زمینه‌هایی از قبیل فلسفه علم در این گمان چون و چرا می‌شود. بنابه رئالیسم خام، اگر یک نظریه علمی از اموری از قبیل الکترون، پروتون و غیره سخن می‌گوید، این امور واقعا در خارج هستند و علم تصویر دقیق و تحت‌اللفظی عالم را به دست می‌دهد. بیش از همه، این پرسش همواره مطرح بود که چگونه می‌توانیم جهان را واقعا به‌معنای تحت‌اللفظی آن‌گونه بدانیم که علم تصویری از آن به ما می‌دهد؟ جهانی که برخی از حوزه‌های علم نوین، مانند فیزیک و اخترفیزیک توصیف می‌کند جهانی بسیار عجیب و شگفت‌آور است؛ جهانی که مشاهدات علمی ما تنها گوشه‌ای بسیار ناچیز از آن‌را نشان می‌دهند. این نوع ابزارانگاری، «ابزارانگاری حذفی» (eliminative instrumentalism) نام گرفته است؛ زیرا چنان‌که گفتیم، وجود واقعیت‌ها و اشیاء تئوریکی را از صحنه عالم خارج پاک می‌کند و نظریه‌های علمی را صرفا ساخت‌هایی ریاضی ـ نحوی و فاقد محتوای صدق و کذب‌بردار می‌داند. در مقابل، صورت دیگری از آن، «ابزارانگاری غیرحذفی» (non-eliminative instrumentalism) نام دارد و ادعا می‌کند که لازم نیست در پس پدیده‌های مشاهده‌پذیر، وجود اشیاء تئوریکی را در نظر بگیریم و گمان کنیم که هدف علم توصیف آنها است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.