Skip to main content
فهرست مقالات

نقد نظریه هیوم در باب منشأ تصورات بر اساس حکمت متعالیه

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : هیوم ،تصورات ،انطباع ،ادراک ،حسی ،منشأ ،علم ،نظریه ،خیالی ،انطباعات ،نفس ،معقولات ،برهان ،ذهن ،صور خیالی ،قوه خیال ،انسان ،معلوم ،باب منشأ تصورات ،مفاهیم ،علم حضوری حضور واقعیت معلوم ،ادراک حسی ،نظریه هیوم در باب ،واقعیت ،عالم خارج ،علم حصولی ،علم حضوری ،شی‌ء ،علامه طباطبایی ،نقد نظریه

خلاصه ماشینی:

"(12) هیوم با محکی که در باب منشأ تصورات بدست می‌دهد مفاهیمی همچون علیت، جوهر، عرض، نفس و مفاهیم کلی را نقد می‌کند و چون آنها را مسبوق به انطباعی نمی‌بیند موهوم می‌داند و بر این اساس بر دانش مابعدالطبیعه که بر این مفاهیم استوار است به شدت حمله می‌کند، از جمله در انتهای فصل مربوط به منشأ تصورات در کتاب «تحقیق در فهم انسان» می‌گوید: «بنابراین، دراینجا ما قضیه‌ای داریم که نه فقط به خودی خود ساده و معقول است، بلکه اگر درست از آن استفاده شود، موارد نزاع را مشخص و روشن می‌سازد و اصطلاحات فنی نامفهومی را که مدتها است بر استدلالهای ما بعدالطبیعه مسلط شده و تمام متعلقات مابعدالطبیعه را به خود اختصاص داده دور می‌اندازد. به عبارت دیگر انطباع همان صورت حسی است که به هر حال تصور است؛ روشنتر بگوئیم همان ادراک خیالی در حال حضور ماده و متعلق شناخت است (24) اگر در مورد ادراک اشیای درونی نظیر درد و لذا بتوان گفت مقصود او علم حضوری یعنی ارتباط با واقعیت متعلقات شناخت است ـ هر چند خود او ابدا اسمی از علم حضوری به میان نمی‌آورد و بگذریم از اینکه اصلا بر مبنای نظر هیوم دائر بر انکار وجود نفس، دیگر علم حضوری معنی ندارد ـ در خصوص اشیای بیرونی قاطعانه و به یقین باید گفت او منکر علم حضوری است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.