Skip to main content
فهرست مقالات

سخن سردبیر: سفرنامه ها در بوته نقد و نظر

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : سفرنامه، سفر، مسافر، سفرنامه‌نویس، تاریخی، مشاهده، مسافرت، مکان، تاریخ‌نگاری، تمدن

خلاصه ماشینی:

"اینکه وجه تمایز میان«مسافر»و«مقیم»چیست،می‌تواند محل‌ بحث و گفتگو باشد و بدون شک نمی‌توان برای آن تعریفی دقیق ارائه کرد اما در این نوشته بدین ملاک توجه شده است که فاصله مسافر با مقیم را در تفاوت‌ میان«غریب»و«قریب»نشان دهد و به تعبیری تأثیر«مؤانست»را در ارزیابی‌ تاریخ‌شناسانه از سفرنامه‌ها نشان دهد. این امر نشان می‌دهد که همواره سیری از تبدیل شدن سفرنامه به عنوان‌ یک گزارش از نوع علوم اجتماعی به«سند تاریخی»در جریان است،اما این‌ بدان معنا نیست که محتوای سفرنامه‌ها به آسانی امکان کاربرد در یک‌ «تحقیق و تألیف در زمینه تاریخ»را بیابد بلکه بخش اعظم آن بوسیله مورخ‌ نادیده گرفته می‌شود. اما در علوم اجتماعی چون که عمر پدیده قابل مشاهده(مستقیم) کوتاه است امکان(زمان)مشاهده نیز کوتاه است لذا آنچه به منصه ظهور سخن سردبیر: سفرنامه‌ها در بوته نقد و نظر3 (به تصویر صفحه مراجعه شود)دکتر عبد الرسول خیراندیش می‌رسد«زمان کوتاه»است. آیا با گذشت یکی دو قرن دیگر سفرنامه‌های قرن بیستمی نیز صورت سند تاریخی یافته و واجد اهمیت خواهند شد؟امکان این امر بسیار اندک است زیرا وسایل خبررسانی و تهیه عکس و توسعه جهانگردی فرقی اساسی با قرون قبل ایجاد کرده است. نتیجه حاصل از این امر آن است‌ که مکان‌های مختلف دیگر مانند تصویرهای ثابت و جدا از هم شناخته‌ نمی‌شوند بلکه این مکان‌ها از نظر فرهنگی،تمدنی و اجتماعی با هم متفاوت‌ هستند،این تفاوت گویای نسبتی متفاوت از سیری تاریخی است که بر آنها گذشته است. این امر نشان می‌دهد که‌ جامعه‌شناسی تولد یافته در قرن نوزدهم در ماهیت و اساس خود همان‌ جامعه‌شناسی تاریخی است و چهره بستن آن تا چه اندازه به دانش تاریخی‌ جدید که قائل به سیر جغرافیایی برای تاریخ است متکی می‌باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.