Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی و تحلیل جریان های داستان نویسی معاصر (42-1332)

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 77 تا 90)

کلیدواژه ها :

کودتا ،جریان‌شناسی ،داستان‌نویسی ،نقد و تحلیل

کلید واژه های ماشینی : ادبی، سیاسی، رمانهای، جریان، داستان‌نویسی، تأثیر جریانهای سیاسی و اجتماعی، ایران، ادبیات داستانی، اجتماعی، زنان

ادبیات داستانی نوین ایران از بدو شکل‌گیری فراز و نشیب‌های فراوانی را از سر گذرانده است. این نوع ادبی (Genre) به‌ویژه در ایران، از لحاظ ساختار و محتوا تحت تأثیر جریانهای سیاسی و اجتماعی بوده است. چنانکه می‌دانیم کودتای 28 مرداد سال 32 نقطه پایانی بود برای سالها مبارزه استقلال‌طلبی ملت ایران که با دسیسه قدرتهای خارجی و خیانت عوامل داخلی و نیز بی‌تجربگی سیاستمداران آن دوره به وقوع پیوست. این رویداد بزرگ سیاسی، علاوه بر عرصه‌های سیاست و اقتصاد، حوزه فرهنگ و هنر را نیز تحت تأثیر قرار داد؛ تا جایی که جریانهای ادبی پس از این دوران یعنی؛ دهه سی، چهل و حتی دهه پنجاه را تحت‌الشعاع خویش قرار داد. ادبیات داستانی این دوره از زیر خاکسترهای به جا مانده از کودتا و از زیر آوار یأس و ناامیدی، تیره‌اندیشی و مرگ‌باوری سربرآورده و اگرچه در سالهای نخست پس از کودتا علی‌رغم چاپ و نشر آثار فراوان، کاری جدی ارائه نگردید، اما داستان‌نویسی پیشرو دهه چهل و پنجاه از همین خرابه‌ها سربرآورد و بوستان ادبیات ایران را به آثاری ارزنده مزین کرد. در این مقاله گرایش‌ها و جریانهای عمده داستان‌نویسی که پس از کودتا شکل گرفته و تا سال 1342 فعال بوده‌ا‌ند، طبقه‌بندی و تحلیل خواهند شد.

خلاصه ماشینی: "ادبیات داستانی این دوره از زیر خاکسترهای به جا مانده از کودتا و از زیر آوار یأس و ناامیدی، تیره‌اندیشی و مرگ‌باوری سربرآورده و اگرچه در سالهای نخست پس از کودتا علی‌رغم چاپ و نشر آثار فراوان، کاری جدی ارائه نگردید، اما داستان‌نویسی پیشرو دهه چهل و پنجاه از همین خرابه‌ها سربرآورد و بوستان ادبیات ایران را به آثاری ارزنده مزین کرد. اگرچه رمانهای تاریخی شگردهای دیگری نیز در جلب خوانندگان خود دارند ـ نظیر پرداختن به مضامین عشقی و بیان عظمت‌های گذشته ـ در این دوره مهمترین نویسندگان رمانهای تاریخی که خود عمدتا برخاسته از طبقه اشرافند، عبارتند از: لطف‌اله ترقی (عشقبازی‌های ناصرالدین‌شاه، معصومه)، علی جلالی (شب‌های بابل، در راه نجات میهن)، حمزه سردادور (داستانهای علیمردان و چشمه آب حیات)، شین پرتو (پهلوان زند و قهرمان ایرانشهر)، صنعتی زاده کرمانی (مجمع دیوانگان و دام‌گستران یا انتقام خواهان مزدک)، سعید نفیسی (ماه نخشب)، حسین مسرور (محمود افغان در راه اصفهان، قیروان، ده نفر قزلباش) و ابراهیم مدرسی (پیک اجل، عروس مدائن، پنجه خونین، عشق و انتقام، دلشاد خاتون و دختر قفقاز). اگرچه باید اذعان نمود سالهای نخستین دهه سی به خاطر اوضاع سیاسی و اجتماعی از جمله سانسور شدید، سیاست‌های ناروای فرهنگی، عقب کشیدن نویسندگان برتر دهه پرتلاطم بیست و چیره شدن یأس و ناامیدی مطلق بر اکثر نویسندگان اصیل و نیز مهاجرت اجباری گروه کثیری از آنان، از جمله سالهایی است که ادبیات داستانی آن چندان چشمگیر نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.