Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی موضوعات، مضامین و قالب های شعر جنگ

نویسنده:

ISC (17 صفحه - از 113 تا 129)

کلیدواژه ها :

موضوع ،تحلیل ،مضمون ،قالب ،شعر جنگ

کلید واژه های ماشینی : شعر، جنگ، شعر جنگ، مضامین، غزل، مثنوی، ادبیات، حماسی، رباعی، قالب‌های شعر جنگ

چون ادبیات آینة تمام‌نمای روح یک ملت و منعکس‌کنندة‌ تحولات اجتماعی هر عصر است؛ ادبیات جنگ به ویژه شعر آن نشان‌دهندة هشت سال دفاع و مقاومت ملت مبارز ایران است. در این مقاله سعی شده است انعکاس تحولات ناشی از جنگ بر موضوعات، مضامین و قالب‌های شعر این دوره ارزیابی شود. برای تبیین این مسأله با مروری بر اشعار جنگ،‌ ابتدا به بحث دربارة ویژگی‌های شعر جنگ و موضوعات و مضامین آن پرداخته، تحولات خاص هر قالب را بررسی کردیم. ضمن این بررسی آشکار شد تجلی و تأثیر جنگ بر ادبیات، موضوعات و مضامین تازه‌ای را که پیش از این در شعر جایگاهی نداشتند به عرصه شعر و شاعری وارد کرد؛ چنانکه این اشعار بیانگر عاطفه، تخیـل و احساسات شاعرانة شاعران جنگ هستند. قالب‌های شعر جنگ نیز بسیار متنوع است و شاعران از تمامی قالب‌های کلاسیک و نو با زبانی ساده و عاری از تکلف برای بیان موضوعات و مضامین مورد نظر خود استفاده کرده‌اند اما فراوانی غزل، مثنوی، رباعی، دوبیتی و قالب‌های نو چشمگیرتر از سایر قالب‌هاست، همچنین قالب‌های غزل و رباعی در شعر جنگ صبغه‌ای خاص دارند.

خلاصه ماشینی:

"قالب‌های شعر جنگ نیز بسیار متنوع است و شاعران از تمامی قالب‌های کلاسیک و نو با زبانی ساده و عاری از تکلف برای بیان موضوعات و مضامین مورد نظر خود استفاده کرده‌اند اما فراوانی غزل، مثنوی، رباعی، دوبیتی و قالب‌های نو چشمگیرتر از سایر قالب‌هاست، همچنین قالب‌های غزل و رباعی در شعر جنگ صبغه‌ای خاص دارند. «لا» بــود که کشتــة و لا بود شهید با قامت واژگــونه در خـونش نیــز «لا» بود و الست را «بلی» بود شهید تصویر و تجسـمی ز «لا» بود شهید (امین‌پور، 1363: 49) قالب‌های شعر جنگ یکی از ویژگی‌های اساسی شعر جنگ کاربرد قالب‌های مختلف شعری برای بیان مفاهیم و مضامین جنگ و مسائل پیرامون آن است تا جایی که بیشتر شعرا در این قالب‌ها به ویژه غزل و رباعی طبع‌آزمایی کرده و هر یک در جهت دستیابی به زبان و سبکی خاص کوشیده‌اند. استفاده از تعابیر قرآنی و دینی، همچنین اسطوره‌های دینی و تاریخی از ویژگی‌های مثنوی‌های اوست؛ احمد عزیزی در اشعار خود نیز از طبیعت و زیبایی‌های آن غافل نمی‌ماند: سینه از زخــم شقایــق چاک کـن گل‌شناسان، عطردانــان‌اند و بـس بعــد روح لالـــه را ادراک کــن فاتحــان غنچـه آنان‌انـد و بـس (عزیزی، 1367: 205) علاوه بر شعرای مذکور، مشفق کاشانی، قادر طهماسبی، حمید سبزواری، محمود شاهرخی، حسین اسرافیلی، علیرضا قزوه، ساعد باقری و مهرداد اوستا نیز از این قالب برای توصیف و شرح موضوعات و مضامین جنگ سود جسته‌اند. قیصر امین‌پور، محمدرضا عبدالملکیان، سلمان هراتی، علی موسوی گرمارودی، علیرضا قزوه، بهمن صالحی، حسن حسینی، ضیاءالدین ترابی، طاهره صفارزاده و صدیقه وسمقی از شاعر نوپرداز جنگ هستند و در این میان حمید سبزواری و علی معلم با شعر نو مخالف‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.