Skip to main content
فهرست مقالات

جادوی مکاشفت

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 81 تا 108)

کلیدواژه ها :

تفسیر قرآن ،تأویل ،شهود ،نقدادبی ،صوفیه ،ابن‌عربی

کلید واژه های ماشینی : ظالم، نوح، تأویل، تفسیر، سابق، زبان، فهم، ابن‌عربی، مقتصد، حق، خدا، نفس، معنی، قرآن، مفسران، تنزیه، معرفت، قوم، تشبیه، حیرت، قوم نوح، قوم نوح در حق نوح، کتاب، خداوند، تشبیه و تنزیه، فهم و تفسیر مفسران عامه، تأویل عرفا از آیات قرآن، منظور فهم و تفسیر مفسران، ذکر، اهل معرفت

متون صوفیانه با وجود رمز و رازها و پیچیدگی‌های معنایی و مفهومی و نیز بهره‌گیری از زبان نمادین، آهنگین، سحر‌آمیز و تأثیر‌گذار، از سایر متون (ادبی و غیر ادبی) آشکارا ممتاز و متفاوت هستند. عده‌ای این تفاوت را صرفا در ساختار زبانی این متون دیده و رموز معنایی آن را نیز برخاسته از همان زبان ویژه دانسته‌اند. بر خلاف دیدگاه فوق، در این نوشته به تقدم مفهوم و معنی بر زبان در متون صوفیه تأکید شده و نشان داده می‌شود که کشف، فهم، تأویل و انشراح معنی، مقدم بر الفاظ و تناسبات زبانی است. هر چند دریافت‌های تازه‌ مبتنی بر شهود معنی و مفهوم، خود زبان تازه‌ای را به وجود می‌آورد که البته با سایر زبان‌ها متفاوت است. بدین منظور فهم و تفسیر مفسران عامه از یک آیه‌ قرآن کریم، با فهم و تأویل صوفیان خراسانی و پس از آن ابن‌عربی در فصوص الحکم مورد بررسی قرار گرفته است. حاصل این نوشته و تحقیق علاوه بر اثبات تقدم معنی بر لفظ و اندیشه بر زبان در متون صوفیه، نشان دادن سیر و تحول تکوینی تأویل عرفا از آیات قرآن کریم تا زمان ابن‌عربی و تأثیر و تأثر آنها از یکدیگر می‌باشد.

خلاصه ماشینی: "چکیده‌‌ دیدگاه عین القضاه درباره‌‌‌ سه گروه ظالم لنفسه: مرتبه‌‌‌ بشری/یشبهون بالبهایم / صورت و بشریت آدمی‌دارند / الهه هواه / وللضالین / مقام ضلالت/ در حجاب بعد (ذاتی و رینی) / اولئک کالأنعام بل هم اضل / مقتصد: مرتبه‌‌ فریشتگی/یشبهون بالملائکه/ هم صورت و هم حقیقت آدمی ‌دارند/ لقد کرمنا بنی آدم /یضل من یشاء و یهدی من یشاء ( بین ضلالت و هدایت) / کفر / مقام معرفت / در تسبیح وتهلیل و تکبیر/ اهل شریعت و معاملات / باقی الصفه/ إن الابرار لفی علیین/ 3ـ سابق: مرتبه‌‌‌ روح /یشبهون بالانبیاء / اهل ایمان ( احسان ) /یوم تبدل الارض غیرالارض/ اولیایی تحت قبابی... از آن جایی که پیامبر اکرم(ص) فرموده است که این هر سه گروه (ظالم، مقتصد، سابق) در بهشت و رحمت الهی‌‌ خواهند بود کلهم بمنزلة واحد و کلهم فی‌الجنه، بنابراین، مراد از ظالم لنفسه آن است که ظلم بر نفس خویش کرده، نفس خود را هلاک ساخته و همت روحی خود را بر منع متابعت خود از هوی و هوس آن مقصور داشته است، تا به انوار الهی‌‌ و مکاشفت روحی متحلی و متحقق شود. حسین خوارزمی‌، شارح فصوص در شرح و توضیح این بخش از سخنان ابن عربی می‌گوید: ظالم لنفسه را بر دو گروه دیگر مقدم آورد از آن رو که ظلم بر نفس خود روا داشت برای تکمیل نفس خود تا به عدم اعطای حقوق و حظوظ اش اتصال کرد به مقام فنا در ذات و متحلی ساخت به حلیه‌‌‌ همه‌‌‌ کمالات به خلاف مقتصد که او متوسط است در سلوک و واصل نیست به مقام فنا در ذات، بلکه متوقف است در فنای فی‌الصفات برخلاف سابق که او در مقام افعال خیریه و تحلیه به اعمال زکیه چون عباد و زهاد است..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.