Skip to main content
فهرست مقالات

درآمدی به معرفت شناسی جدید عرفان

نویسنده: ؛

زمستان 1383 - شماره 3 (16 صفحه - از 109 تا 124)

کلیدواژه ها : رابطه عرفان با علم ،منطق و دین ،معرفت‌شناسی ،معرفت‌شناسی جدید عرفان

کلید واژه های ماشینی : معرفت‌شناسی جدید عرفان ،تجربه عرفانی ،معرفت‌شناسی جدید ،عرفانی ،نسبت عرفان با علم ،دینی ،تجربه دینی ،معرفت‌شناسی جدید دین ،دامن معرفت‌شناسی جدید علم ،عرفان و دین ،منطقی ،استیس ،عرفان و منطق ،دینی بودن تجربه ،عرفان با علم ،جدید ،دین و عرفان ،دینی بودن ،گزاره‌های دینی ،عرفان و علم ،بخش عرفان ،منطق و عرفان ،فلسفه دین ،دسته نظریه ،منطق و دین ،نسبت عرفان ،نظریه‌های معرفت‌شناختی جدید ،فلسفه علم ،رویکرد جدید ،پوزیتیویسم منطقی

نوشتار حاضر، در سه بخش با عناوین عرفان و علم، عرفان و منطق و عرفان و دین، به بررسی نظریه‌های معرفت‌شناختی جدید در باره عرفان می پردازد. در بخش عرفان و علم سخن بر سر این اصل است که معرفت‌شناسی جدید عرفان، به تبع معرفت‌شناسی جدید دین، در دامن معرفت‌شناسی جدید علم پرورش می‌یابد. در این بخش، چندین نظریه با دسته‌بندی محتوایی مورد مطالعه قرار گرفته‌است؛ نظریه‌هایی که از مفهوم عینیت، به عنوان قاعده بحث، تلقی تحدیدی ارائه می‌کند یا تلقی توسعی قریب و یا تلقی توسعی بعید. بخش عرفان و منطق نیز، به مطالعه چندین نظریه دیگر در باره نسبت میان این دو پدیده می‌پردازد تا از این رهگذر، جنبه‌های عقلانی و غیر عقلانی تجربه عرفانی را بررسی نماید. این بخش با طرح سه دسته نظریه غیرمنطقی، منطقی و فرامنطقی بودن این نوع تجربه پایان می‌پذیرد. در بخش رابطه دین و عرفان نیز دو تلقی از دین؛ یعنی سنت دینی و تجربه دینی مبنای دو نظریه در رد و قبول نسبت میان آن دو قرار می‌گیرد تا در کنار نظریه سوم؛ یعنی فرا دینی بودن تجربه عرفانی، نمایانگر تشتت آرا صاحب نظران در این زمینه باشد. به طور کلی، می توان گفت درباره نسبت عرفان با علم، منطق و دین سه دسته نظریه قابل شناسایی است: نظریه‌های نفیی که معتقد به غیر علمی، غیر منطقی و غیردینی بودن تجربه عرفانی هستند. نظریه‌های اثباتی که به علمی، منطقی و دینی بودن این نوع تجربه باور دارند و نظریه‌های تباینی که آن را فراعلمی، فرامنطقی و فرادینی می‌دانند. بی‌گمان، از این میان، نظریه‌های دسته سوم که معرفت‌شناسی جدید عرفان در واپسین گام‌های پیشرفت بدآنها دست یازیده ‌است، با تجربه عرفانی، همسویی بیشتری دارد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.