Skip to main content
فهرست مقالات

آثار یخساری در ایران

نویسنده: ؛ ؛

زمستان 1384 - شماره 43 علمی-پژوهشی (18 صفحه - از 1 تا 18)

کلیدواژه ها : یخسار ،یخچال ،خط برف دائمی ،تعادل آب و یخ ،پادگانه ،نمدان

کلید واژه های ماشینی : برودتی ،نمدان ،اقلیمی ،دشت نمدان ،دوره‌های سرد ،درجه سانتیگراد ،آثار مورفولوژیکی یخبندانهای کواترنر ایران ،برودتی بیشتری نشان ،تعادل آب و یخ ،برف ،شرایط دمایی در دوره ،نمدان در عصر یخچالی ،دمای متوسط ،خط برف ،کلاهکهای یخی ،تفاوت دمای متوسط ،دمای متوسط سالیانه ،آب و یخ ،آثار یخچالی ،پهنه‌‌های یخی ،نمدان فارس ،خط تعادل آب ،دوره یخچالی ،چاله‌های برودتی ،مرز برف ،برف دائمی ،برودتی ایران ،اقلیمی شواهد ،سیرکهای یخچالی ،ردیابی آثار

بررسی آثار مورفولوژیکی یخبندانهای کواترنر ایران موضوع مورد علاقه بسیاری از محققان بوده است که می‌توان شروع آن را به ژاک دومرگان[1] ‌(1890م.) نسبت داد. در این میان ردیابی پاره‌ای از پدیده‌ها سهلتر بوده و پاره‌ای دیگر به‌واسطه غیر محتملتر بودن آن کمتر مورد ارزیابی محققان قرار گرفته است. از آن جمله می‌توان به‌وجود آثار یخسارها یا کلاهکهای یخی[2] اشاره کرد. بررسی و تحلیل آمار اقلیمی ثبت شده فعلی در ایران از یکسو و وجود نقاط یا محلهایی که نسبت به نواحی مجاور از نظر برودتی تفاوتهای چشمگیری از خود نشان می‌دهند، سبب شد که نظر ژئومورفولوژیستها به این نقاط جلب شده و پراکندگی آنها در ایران مشخص شود. بدیهی است با توجه به تخمینهای دما و حرارت محیطی در گذشته، می‌توان حدس زد که این نقاط در گذشته (در دوره‌های سرد) نسبت به نقاط مجاور از خود ویژگیهای برودتی بیشتری نشان می‌داده‌ا‌ند و چنانچه از نظر توپوگرافی نسبتا هموار و دمای آنها مشابه ارتفاعات براورد شود؛ در این صورت احتمال وجود کلاهکهای یخی در عصر یخبندان در آنها افزایش پیدا می‌کند. لازم به ذکر است که این مقاله از یک طرح تحقیقاتی گرفته شده و با حمایت مالی وزارت نیرو به انجام رسیده است؛ همچنین با اتکا به روش رایت و تحلیل رقومی داده‌های هواشناسی مضبوط نسبت به بازسازی شرایط دمایی در دوره سرد اقدام صورت گرفته است؛ سپس با تعیین گستره آن در ایران نسبت به ردیابی آثار یخسارهای محتمل در زاگرس اقدام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، که آثار این پدیده در دشت نمدان فارس به استناد براورد‌های اقلیمی شواهد مورفیک ارضی و پاره‌ای شواهد رسوبی وجود دارد. بنابراین شایان ذکراست که با این روش، وجود آثار یک پهنه یخی (یخسار) برای اولین بار در ایران به اثبات می‌رسد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.