Skip to main content
فهرست مقالات

اصول (5): عام و خاص- اجمال مخصص

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : اجمال مخصص، مال، عام، قانون، سرقت، مجازات، اصول، تردید، حکم، مجمل

خلاصه ماشینی:

"- «مخصص اگر از لحاظ مفهوم مجمل باشد این اجمال ممکنست از جهت تردید بین دو امر متباین باشد و یا میان حداقل و حداکثر پس در تمام این اقسام اگر مخصص‌ متصل باشد سقوط حجیت عام در مواردیکه شمول مخصص بر آنها مشکوک باشد مسلم است- زیرا آمیخته شدن عام بمخصص مجمل دلالت تصدیقیه لفظ عام را پر معنی-بقسمیکه‌ بتوان بمفاد آن خبر کرد و آنرا بلفظ یا لغت دیگری ترجمه نمود-از میان میبرد و تا زمانیکه‌ کلام فاقد این دلالت باشد هیچگونه ظهوری در معنی نخواهد داشت و با عدم ظهور حجیت منتفی است». » و بموجب ماده 184 قتل و جرح و ضرب هر گاه در مقابل دفاع از نفس یا عرض‌ یا مال خود مرتکب یا شخص دیگری واقع شود با رعایت مواد ذیل مرتکب مجازات نمیشود مشروط بر اینکه دفاع متناسب با خطری باشد که مرتکب را تهدید میکرده است» ماده 184 مخصص منفصل ماه 41 و آنجا که«تناسب»دفاع با حمله را در جرائمی‌ خاص(قتل و جرح و ضرب)لازم دانسته مجمل است و اجمال بین حداقل و حداکثر زیرا روشن نیست که تشخیص«تناسب»با لحاظ عواطف و احساسات مدافع که ممکنست‌ از حد عادی فزونتر باشد صورت خواهد گرفت که حداکثر باشد و یا بدون آن کیفیات خاص‌ فی المثل. پس تکلیف چیست؟ پاسخ اینکه حداقل یعنی تشخیص تناسب با توجه بعواطف شخص عادی همانست‌ که مخصص یعنی ماده 184 بر آن حکومت داشته و مرتکب را از مجازات معاف میکند- و مازاد بر آن یعنی احساسات خاص مدافع چون حکومت مخصص بر آن مورد تردید قرار گرفته است بنابراین تحت عنوان ماده عام 41 قانون مجازات در آمده و در نتیجه(بقول‌ مشهور)باز هم مرتکب مصون از کیفر خواهد ماند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.