Skip to main content
فهرست مقالات

طلیعه: قرآن و بازآفرینی تاریخ

نویسنده:

(1 صفحه - از 4 تا 4)

کلید واژه های ماشینی : قرآن و بازآفرینی تاریخ، قرآن کریم، تاریخ، خلت، قصه، زمین سیر و سیاحت، قبلهم، تاکیدهای مکرر قرآن کریم، پژوهش، مشاهده

خلاصه ماشینی:

"قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی‌الارض فانظروا کیف کان عاقبة المکذبین 137آل عمران قوانین اجتماعی پیش از شما جاری بوده است، پس لازم است شما در زمین سیر و سیاحت کنید تا بنا بر سنت‌های ثابت الهی پایان کار دروغ‌پنداران را مشاهده کنید. سوره یوسف آیه109 اینان چرا در زمین به سیر و سیاحت نمی‌پردازند تا پایان کار پیشینیان خود را بنگرند بدین ترتیب تحقیق تاریخ در قرآن فقط کتابخانه‌ای نیست بلکه قرآن کریم پژوهندگان را به حضور در صحنه‌های تاریخ فرا می‌خواند (سیروا) تا مطالعات، عینی و قابل مشاهده باشد. «الم تر کیف فعل‌ربک بعاد» آیا نمی‌بینی که پروردگارت با قوم عاد چه کرد؟ سوره فجرآیه6 قرآن کریم در حالی که روش علمی مطالعات تاریخی را با مشاهده آثار باقی‌مانده در دل زمین نشان می‌دهد، همچنین پژوهشگران را با اهتمام ویژه به هدف‌گذاری و سودمندی تاریخ فرا می‌خواند و تاکید می‌کند نتیجه بررسی‌های تاریخی باید درس‌آموز باشد."

صفحه:
از 4 تا 4
4 کیهان فرهنگی , دی و بهمن 1385 - شماره 243 و 244

‌ ‌ء ‌‌امـام‌علی‌(ع): کفی فجراً عما بقی من الدنیا ما مضی منها

گذشته دنیا برای خـبردادن‌ از‌ آیـنده‌ آن کـافی است

غررالحکم 6673

قرآن کریم به جای واژه تاریخ از لفظ «قصه» استفاده‌ می‌کند.

قصه از «القص» به مـعنای پی‌گیری رد پا است. گویا اثری از‌ زندگی اقوام گذشته برجای‌ مانده‌ است، که انسان بـاید برای تعیین مسیر کـنونی خـود آن را پی‌گیری کند. قرآن، هفت بار صریح و بی‌پیرایه برای بررسی تاریخ خلقت و تمدنها و سنتهای اجتماعی به سفر سیاحتی پژوهشی در زمین‌ امر کرده است.

قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی‌الارض فانظروا کـیف کان عاقبة المکذبین

137آل عمران

قوانین اجتماعی پیش از شما جاری بوده است، پس لازم است شما در‌ زمین‌ سیر و سیاحت کنید تا بنا بر سنت‌های ثابت الهی پایان کار دروغ‌پنداران را مشاهده کنید.

و هفت‌بار دیگر بـا پرسـشی توبیخی ترک‌کنندگان سیاحت‌پژوهشی را شماتت کرده است

افلم یسیروا فی‌الارض فینظروا‌ کیف‌ کان عاقبة الذین من قبلهم...

سوره یوسف آیه109

اینان چرا در زمین به سیر و سیاحت نمی‌پردازند تا پایان کار پیـشینیان خـود را بنگرند

بدین ترتیب تحقیق تاریخ در‌ قرآن‌ فقط کتابخانه‌ای نیست بلکه قرآن کریم پژوهندگان را به حضور در صحنه‌های تاریخ فرا می‌خواند (سیروا) تا مطالعات، عینی و قابل مشاهده باشد.

کاربرد شگفت «فـی‌الارض» (در زمـین) به جای‌ «علی‌الارض‌» نشان‌ می‌دهد که لایه‌ها و تپه‌های باستانی‌ و بناها‌ و اشیای‌ به جای ماندهدر دل زمین از اقوام گذشته (الذین من قبلهم) صفحاتی قابل جستجو و محلی برای مطالعه هدفمند تاریخی اسـت.

قـرآن‌ کـریم‌ هر‌ جا سخنی از تاریخ اقـوام، پادشـاهان و پیـامبران پیشین‌ به‌ میان می‌آورد، آن را به صورت تابلوهای زنده و متحرک بازسازی می‌کند و تاریخ را به صورت وقایع حال درآورده و مخاطب‌ را‌ به‌ مشاهده حوادث زنـده تـاریخ فـرا می‌خواند.

«الم تر کیف فعل‌ربک‌ بعاد»

آیا نمی‌بینی کـه پروردگـارت با قوم عاد چه کرد؟

سوره فجرآیه6

قرآن کریم در حالی که روش علمی‌ مطالعات‌ تاریخی‌ را با مشاهده آثار باقی‌مانده در دل زمین نـشان مـی‌دهد، هـمچنین‌ پژوهشگران‌ را با اهتمام ویژه به هدف‌گذاری و سودمندی تاریخ فرا مـی‌خواند و تاکید می‌کند نتیجه بررسی‌های تاریخی باید‌ درس‌آموز‌ باشد‌. قرآن از شخصیت‌های تاریخی و اقوام گذشته نمی‌خواهد که برای سرگرمی بـه مـا‌ بـگویند‌ که‌ چه کرده‌اند، بلکه از آنها می‌خواهد که برای هدایت به مـا بـگویند که چه‌ بکنیم‌.

قرآن‌ از تاریخ گویی بر مبنای خیال و گمان و خرافات و اهداف غرض‌آلود از پیش تعیین شـده‌، بـازداشته‌ اسـت.

«لاتقف ما لیس لک به علم...»

بنی‌اسرائیل 36

پژوهش تاریخی باید به‌ دنبال‌ کـشف‌ نـظریه‌های تـایید شده جامعه‌شناسانه و سنت‌های تخلف‌ناپذیر الهی باشد

(قد خلت من قبلکم سنن...)

یعنی‌ مشاهدات‌ تـاریخی بـاید عـلل ناکامی‌ها، بدفرجامی‌ها، انحطاط تمدن‌ها و نابودی ملت‌ها را برای عبرت نسل‌ حاضر‌ جستجو‌ کند.

متاسفانه بـا وجـود تاکیدهای مکرر قرآن کریم بر سیر و سفر تاریخ‌پژوهانه، این دانش هدایت‌گر‌ و بصیرت‌آفرین‌ در مـیان مـسلمانان جـایگاه شایسته‌ای نیافته است.

شاید 7بار توبیخ و برابری آن‌ با‌ شمارگان‌ دستورهای صادره در قرآن کـریم، اشـاره به نافرمانی و بی‌توجهی کامل مسلمانان به این دستور مهم‌ باشد‌.

به‌ نظر مـی‌رسد بـخشی از فـلسفه استحباب حضور در کربلای معلی، علاوه بر‌ تاکید‌ بر یادکرد نیمروز عاشورا، برای بازآفرینی آن واقعه در ذهـن زائران و درسـ‌آموزی و عبرت‌گیری از مصاف حق‌ و باطل‌ باشد.