Skip to main content
فهرست مقالات

چشم به دست غرب، نسخه برای شرق (غرب از نگاه احسان نراقی)

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1379 - شماره 18 و 19 (36 صفحه - از 187 تا 222)

کلید واژه های ماشینی : ابزار تحول ،غرب و شرق ،فرهنگ غربی ،تحبیب خودی ،جامعه غربی ،مقوله تکنیک ،علوم اجتماعی ،فهم و شناخت ،نراقی ،احسان نراقی ،غربی ،خودی ،مدرن ،تمدن غرب ،شرقی ،شرق و غرب ،نراقی با غرب ،شیوه تنقید خودی ،مقوله غرب ،نراقی مشکله ایرانیان ،شیوه تحول ،گفت‌وگو با احسان نراقی ،فرهنگ غرب ،شناخت مقوله ،تکنیک غربی ،بهترین شیوه تحول ،تکنیک‌های مدرن ،نراقی شیوه تحول ،تمدن غربی ،تنقید خودی

فهم و شناخت مقوله غرب و جنبه‌های تکنیکی و فراتکنیکی آن، ایرانیان را وادار به موضع‌گیری کرده است. عده‌ای غرب را با تمامی جنبه‌هایش پذیرفته‌اند، عده‌ای فقط تکنیک غربی را مقبول دانسته‌اند و برخی نیز به شیوه اقتباس تلطیف‌شده معتقد بوده‌اند، به این معنا که می‌توان غرب را دو پاره کرد و بخش‌های مقبول آن را پذیرفت و قسمت‌های مردود آن را به درون راه نداد. در این مکتوب با طرح شش مفهوم؛ «الگوی چیره»، «سمت و سوی نقد و سنجش‌گری»، «ابزار تحول»، «شیوه تحول»، «پذیرفتنی‌ها» و «ناپذیرفتنی‌ها» موضع‌گیری‌های گوناگون احسان نراقی درباره مدرنیته و غرب به بررسی و نقد کشانده شده است. نگارنده چنین فرض کرده که احسان نراقی مشکله ایرانیان را به‌خوبی شناخته، اما در روند درمان‌یابی به‌ناچار مانند خیلی کسان دیگر از غرب استمداد کرده و بهترین شیوه تحول مشرق‌زمین را تلطیف غرب همراه با تکریم شرق دانسته است. درمان‌طلبی و دردشناسی او مبتنی بر شیوه تنقید خودی ـ تحبیب دیگری به همراه تحبیب خودی ـ تنقید دیگری است. اما فرجام کار، احسان نراقی یک شرقی غرب‌ستیز است که خصومتش را با غرب هم از درون مقوله مدرنیته فرامی‌گیرد و هم با تکنیک‌های مدرن آن‌را گسترش می‌دهد. اشتباه شناخت‌شناسانه احسان نراقی آن بوده که نقد پیشرفته و دقیق جامعه پساصنعتی مدرن را درباره جامعه پیشاصنعتی غیرمدرن به‌کار می‌بسته است. در حقیقت ستیز نراقی با غرب نه از سر همدلی با شرق، بلکه نوعی دنباله‌روی مغفولانه و وارونه از غرب‌باوری ـ غرب‌پذیری روزگار مشروطیت بوده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.