Skip to main content
فهرست مقالات

فعل و زمان در داستانهای قرآن

نویسنده:

(15 صفحه - از 83 تا 97)

کلید واژه های ماشینی : فعل، داستان، قرآن، زمان، زمان در داستانهای قرآن، دلالت، آینده، یوسف، دوزخیان، موسی

خلاصه ماشینی:

"این صحنه‌ دارای«دو فعل»است که از نظر لفظ و معنی یکسان‌اند،اما از جهت زمان با یکدیگر متفاوت‌اند،آن‌جا که می‌فرماید: «و سیق الذین کفروا إلی جهنم زمرا حتی اذا جاءوها فتحت ابوابها و قال لهم خزنتها ألم یأتکم رسل منکم یتلون علیکم آیات ربکم و ینذرونکم لقاء یومکم هذا» (زمر،17/93) و کسانی که کافر شده‌اند،گروه گروه به سوی جهنم رانده شوند،تا چون بدان رسند، درهای آن‌[به رویشان‌]گشوده گردد و نگهبانانش به آنان گویند:مگر فرستادگانی از خودتان‌ بر شما نیامدند که آیات پروردگارتان را بر شما بخوانند و به دیدار چنین روزی شما را هشدار دهند؟ «و سیق الذین اتقوا ربهم الی الجنة زمرا حتی اذا جاءوها و فتحت أبوابها» (زمر،37/93) و کسانی که از پروردگارشان پروا داشته‌اند،گروه گروه به سوی بهشت سوق داده‌ شوند،تا چون بدان رسند و درهای آن‌[به رویشان‌]گشوده گردد. در چنین وضعیتی بهترین راه برای بیان سرعت زمان‌ آنست که فعل حذف شود و تصویرش در ذهن باقی گذاشته شود،به نحوی که فقط قوهء خیال‌ بتواند آنرا ضبط کرده و فاصلهء میان دو صحنه یا دو موقعیت را پر کند،به عنوان مثال در سورهء سبأ حضرت سلیمان درصدد است تخت بلقیس فرمانروای سرزمین سبأ را برای اظهار قدرت خویش،پیش از اسلام آوردن بلقیس حاضر کند،یکی از جنیان داوطلب می‌شود، در این میان،آن‌که بهره‌ای از علم کتاب دارد نیز به سلیمان می‌گوید:پیش از آنکه پلک به‌ هم زنی تخت او را بدین جا می‌آورم. «تزاور الشمس عن کهفهم و تقرضهم ذات الیمین و ذات الشمال» از دیگر نمودهای حس آمیزی با استفاده از زمان این است که می‌بینیم برخی رخدادها در صحنه دیگری از ماجرای اصحاب کهف به زمان حال چسبیده‌اند و هم‌زمان،به آینده‌ سوق داده می‌شود،در واقع«سین مستقبل»که در«سیقولون»بر سر فعل مضارع آمده است‌ ما را در انتظار اطلاع از فضایی قرار می‌دهد که بیدار شدن اصحاب کهف و سپس مرگشان‌ آن را خلق می‌کند و هم‌چنین این‌که سپس مردم دربارهء تعدادشان اختلاف‌نظر پیدا خواهند کرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.