Skip to main content
فهرست مقالات

الگوی علم شناسی اصولیان

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1383 - شماره 75 (دفتر سوم) علمی-پژوهشی (20 صفحه - از 105 تا 124)

کلیدواژه ها : علم شناسی ارسطویی ،خراسانی ،امام خمینی ،اصول ،موضوع علم ،عرضی ذاتی

کلید واژه های ماشینی : اصولیان ،الگوی علم‌شناسی ،خراسانی الگوی ارسطویی علم‌شناسی ،الگوی علم‌شناسی غایت محور ،الگوی علم‌شناسی ارسطویی ،ارسطویی ،الگوی خاصی از علم‌شناسی ،علم‌شناسی غایت محور ،الگوی ارسطویی علم‌شناسی ،علم‌شناسی ارسطویی ،عرضی ،عرضی ذاتی ،الگوی علم ،خراسانی ،عرض ذاتی ،علم‌شناسی منطقی ،موضوع محور ارسطوئیان ،علم اصول ،عرضی ذاتی بودن مسایل ،الگوی ارسطویی ،غایت محور ،موضوع علم ،موضوع علم اصول ،الاصول ،قم ،مبنای الگوی علم‌شناسی ،عرضی ذاتی بودن ،منطقی موضوع محور ،الگوی غایت محور ،الگوی جدید علم‌شناسی

اصولیان و فقها در نشان دادن اینکه دو علم اصول و فقه دانشهای مستقل و دارای هویت معرفتی معینی هستند، باید آنها را با الگوی خاصی از علم‌شناسی انطباق دهند. مهمترین مسأله در علم‌شناسی، ملاک وحدت بخش و تمایز دهنده مسائل علم است. تنها الگوی علم‌شناسی فقها و اصولیان، علم‌شناسی منطقی موضوع محور ارسطوئیان است. این نشان دادن موضوع علم اصول و بیان اینکه مسائل اصول، عرضی ذاتی آن موضوع است، نزاعهای فراوان و مباحث چالش برانگیزی را به میان می‌آورد. موضع اصولیان در قریب به ده قرن، نشان دادن انطباق پذیری اصول با الگوی علم‌شناسی ارسطوئیان و رفع تکلف آمیز معضلات ناشی از آن بود. خراسانی الگوی ارسطویی علم‌شناسی را مورد نقد قرار داد و به جای آن الگوی علم‌شناسی غایت محور را به میان آورد. کسانی چون خویی و طباطبایی با نظریه تفصیلی، علوم حقیقی را از علوم اعتباری متمایز می‌کنند و تنها در علوم حقیقی به علم شناسی ارسطویی پای بند می‌شوند و در علوم اعتباری مبنای خراسانی را می‌پذیرند. امام خمینی رشد تاریخی علوم را مهمترین دلیل بر عدم انطباق همه علوم ـ اعم از حقیقی و اعتباری ـ بر الگوی ارسطویی می‌داند. این بصیرت تاریخی، الگوی جدید علم‌شناسی را به میان می‌آورد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.