Skip to main content
فهرست مقالات

مذهب فضولی

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1379 - شماره 27 (42 صفحه - از 66 تا 107)

کلید واژه های ماشینی : فضولی ،محمد بن سلیمان فضولی ،دیوان فارسی فضولی ،سلطان سلیمان عثمانی ،محمد بن سلیمان ،کلیات دیوان فضولی ،بن سلیمان ،مدح حضرت علی ،عثمانی ،قصیده‌ای در مدح ،حضرت علی ،محمد فضولی ،سلطان سلیمان ،دیوان فضولی ،قصیده‌ای در مدح علی ،حضرت رسول ،مسلسل ،مذهب فضولی ،مدح سلطان سلیمان ،حضرت محمد ،قصیده‌ای ،مدح حضرت محمد ،مدح سلطان ،قصیده‌ای گوید ،فضولی اختلاف‌نظر دارند ،مدحیهء حضرت علی ،مدح امام ،آثار فضولی ،مدح علی ،ستایش حضرت علی

محمدبن سلیمان بغدادی ملقب به فضولی شاعر و نویسنده قرن دهم هجری بود. او آثارش را به سه زبان فارسی، ترکی و عربی نوشت. حیاتش در عصری بحرانی و سرزمینی که مورد مناقشه ایران و عثمانی بود سپری شد. از این رو بیش از دو سوم عمرش در تابعیت ایران و کمتر از یک سوم آن در ذیل سلطه عثمانی گذشت. زمان چیرگی عثمانی بر عراق عرب سال 941 هجری یعنی سال حمله سلطان سلیمان عثمانی به بغداد و انتزاع آنجا از حوزه نفوذ مستقیم ایران است. فضولی در قصیده انیس القلب که به سلطان سلیمان عثمانی تقدیم کرده است، محل زیست خود – بغداد – را جزئی از ایران می داند: انیس القلب کردم نام این محبوب و می خواهم که هر ساعت دهم در بزم اهل فهم جولانش به دست پاکبازان امانت پیشه بسپارم فرستم سوی دارالعدل روم از ملک ایرانش تذکره نویسان و پژوهشگران در مذهب فضولی اختلاف نظر دارند. برخی او را شیعه افراطی، برخی شیعه معتدل اثنی عشری، برخی سنی حنفی، و برخی اهل طریقت – بکتاشی یا حروفی – می دانند. این اختلاف نظر از عدم صراحت فضولی در بیان مذهبش منشا می گیرد. در هیچ یک از آثار فضولی ذکری از مذهب او نیست. بویژه در کتاب مطلع الاعتقاد فی معرفه المبدا و المعاد که در موضوع کلام است و بنا بر قاعده باید طی آن نویسنده به بیان مذهب و باورهای مذهبی خود پرداخته و به دفاع از آن برخاسته باشد، هیچ ذکری به مذهب او نشده است. نویسنده این سطور سعی کرده است با تحقیق در آثار فضولی افکار مذهبی او را باز شناساند...

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.