Skip to main content
فهرست مقالات

مسیر تجاری بخارا و خیوه و اهمیت آن در تاریخ تمدن جهانی

نویسنده: ؛

تابستان 1380 - شماره 30 علمی-پژوهشی (14 صفحه - از 1 تا 14)

کلید واژه های ماشینی : بخارا ،خوارزم ،مسیر تجاری بخارا ،جیحون ،بخارا به خوارزم ،راه بخارا به خوارزم ،خوارزم از طریق بیابان ،بخارا و خوارزم ،نرشخی ،جیحون به آمل ،تجاری بخارا ،آمل ،مسیر تجاری ،بخارا به فرخشه ،ابن‌حوقل ،بیکند ،النهر ،بخارا و خیوه ،بخارا تا خوارزم ،لسترنج ،بخارا تا جیحون ،خوارزم سه‌راه ارتباطی ،راه بخارا ،ابن‌فضلان ،بخارا به کاث ،طریق ساحل راست جیحون ،ابن بطوطه ،روابط تجاری ،جیحون قرار داشت ،منطقه خوارزم

شهر پر آوازه بخارا و خیوه (که در منابع قرون وسطی به طور عام خوارزم خوانده می شود) دو کانون بزرگ تمدنی و اقتصادی آسیای مرکزی به شمار می آیند که یکی در شمال و دیگری در جنوب این منطقه مهم تمدنی و ارتباطی جهان واقع شده اند. هر چند به دلیل بعد مسافت و گستردگی بیابانهایی که میان بخارا و خوارزم قرار دارد، آنها به آسانی به یکدیگر دسترسی نداشته اند با این حال در بخش اعظم تاریخ آسیای مرکزی روابط تجاری و پیوند اقتصادی مستحکمی میان آنها برقرار بوده است. شاید هیچیک از مراکز تمدنی ماورالنهر به اندازه بخارا و خوارزم از تنوع و تعدد راه ها و پیوستگی کامل مناسبات اقتصادی برخوردار نبوده اند. این امر به دلیل نقش خاص آنها در اقتصاد منطقه و نیز اقتصاد جهانی از طریق جاده معروف ابریشم بوده است. میان بخارا و خوارزم سه راه ارتباطی وجود داشته است: دو تا از طریق خشکی و یکی از طریق آبی یعنی رودخانه جیحون. نخستین راه خشکی از طریق ساحل راست جیحون، بخارا را به خوارزم متصل می کرد. این راه از یکی از دروازه های بخارا شروع می شود. این دروازه که به سمت خوارزم قرار داشته و مخصوص ارتباط با آنجا بوده اهمیت روابط تجاری میان آن دو نشان را می دهد. این راه که راه مستقیم بخارا به خوارزم محسوب می شود و کوتاه ترین راه نیز بود پس از طی یک منزل از بخارا به فرخشه می رسید و سپس با طی هشت منزل و گذر از بیابان به شهر کاث قصیه قدیم خوارزم می پیوست که در ساحل راست جیحون قرار داشت. ابن حوقل جغرافی دان قرن یازدهم میلادی درباره این راه می نویسد: «راه بخارا به خوارزم از طریق بیابان چنین است. از بخارا به فرخشه یک منزل و سراسر آباد است و از آنجا هشت منزل سراسر بیابان و فاقد منزل و رباط و سکنه است و تنها به سبب وجود چراگاهها و کوتاهی مسافت از این راه می روند و به همین جهت منزل های آن شناخته نیست و کسی که خواهد از جیحون به آمل می گذرد» (ابن حوقل، ص 243) ...

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.