Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی ارزش های مادی و فرامادی جوانان تحصیلکرده ایرانی، عوامل مؤثر بر آن و رابطه آن با برخی از نشانگان فرهنگی

نویسنده: ؛

پاييز 1381 - شماره 3 (52 صفحه - از 107 تا 158)

کلید واژه های ماشینی : فرامادی ،ارزش‌های مادی و فرامادی ،مادی ،ارزش‌های مادی ،اینگلهارت ،ارزش‌های فرامادی ،احساس امنیت ،امنیت اجتماعی ،احساس امنیت اجتماعی ،میزان رضایت اجتماعی ،میزان احساس امنیت ،میزان احساس ،رضایت اجتماعی ،ارزش‌های سنتی ،میزان احساس رضایت اجتماعی ،پاسخگویان ،î ارزش‌های مادی ،مذهبی ،افراد به ارزش‌های فرامادی ،اعتماد اجتماعی ،میزان رضایت ،احساس رضایت اجتماعی ،رضایت از افراد جامعه ،درصد از پاسخگویان ،میزان اعتماد ،گویه‌ها ،میزان وابستگی مذهبی ،میزان احساس خوش‌بختی ،نشانگان فرهنگی ،اولویت قرار می‌دهند

ارزش‌ها از بنیادی‌ترین عوامل جهت‌دهنده رفتارهای انسانی در هر جامعه به‌شمار می‌آیند. ارزش‌ها در برابر فرهنگ جامعه و رفتارهای انسان‌ها نقش دوگانه‌ای ایفا می‌کنند؛ از جهتی آن‌ها به‌مثابه نیروی ساختاردهنده رفتارهای بشری و از جهت دیگر، الگوی ساختاربندی‌شده توسط فرهنگ غالب جامعه به‌شمار می‌آیند. نوشتار حاضر می‌کوشد تا به بررسی ارزش‌های مادی و فرامادی دانشجویان دانشگاه‌های تهران و رابطه آن با برخی از نشانگان فرهنگی که در سایر جوامع نیز توسط اینگلهارت سنجیده شده است، بپردازد. نشانگانی از قبیل: امنیت اجتماعی (امنیت شغلی، سازنده، وجودی)، اعتماد اجتماعی (اعتماد بین شخصی، اعتماد به دولت، اعتماد به ارگان‌ها و نهادهای دولتی، اعتماد به اقشار مذهبی و اعتماد به نهادهای مذهبی)، میزان احساس خوشبختی، میزان احساس سعادت ذهنی، میزان رضایت اجتماعی (رضایت از افراد جامعه، از دولت، مسئولان، خانواده، وضعیت مالی)، میزان وابستگی مذهبی، میزان بردباری و انگیزه پیشرفت، قوم مرکزی، ارزش‌های خودابزاری / بقا و ارزش‌های سنتی / عقلانی ـ سکولار. برای تبیین رابطه منطقی بین نشانگان فرهنگی و ارزش‌های مادی و فرامادی در بررسی مقایسه‌ای بین جوامع جهان از تئوری‌های مختلفی استفاده شده است از جمله: تئوری مدرنیزاسیون، تئوری همگرایی، تئوری واگرایی، تئوری نیازهای مازلو و تئوری ارزش‌های مادی و فرامادی اینگلهارت. داده‌های این پژوهش از تعداد 333 دانشجوی کارشناسی و کارشناسی‌ارشد دانشجویان دانشگاه‌های تهران که نمونه آماری پژوهش را تشکیل می‌دهند، گردآوری شده است. نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد میزان اعتماد بین شخصی، احساس رضایت اجتماعی، اعتماد به مسئولان و نهادهای سلسله مراتبی و مذهبی، میزان امنیت وجودی، میزان امنیت اجتماعی و میزان وابستگی مذهبی در میان پاسخگویان بسیار پایین است. همچنین پاسخگویان به ارزش‌های بقا و ارزش‌های سنتی ارجحیت می‌دادند و دارای ارزش‌های مادی‌گرایانه و قوم مرکز بودند. مهم‌ترین فرضیه تحقیق یعنی رابطه امنیت اجتماعی و ارزش‌های مادی و فرامادی، دارای رابطه معنادار و نشان‌دهنده این بود که با کاهش میزان امنیت اجتماعی، ارزش‌های افراد از فرامادی‌گرایی به مادی‌گرایی سوق می‌یابد. براساس مدل تحقیق، 73 درصد از تغییرات ارزش‌های مادی و فرامادی توسط متغیرهای موجود در مدل تبیین می‌شود. داده‌های مقایسه‌ای نشان می‌دهد که جوانان تحصیلکرده کشور ما بیشتر با مردم سه کشور مجارستان، آرژانتین و آفریقای جنوبی همنوا و همسو بودند و با دیگر کشورهای صنعتی و پیشرفته نشانگانی متضاد و در جهت مخالف داشتند. این سه کشور جزو کشورهای توسعه‌نیافته با میزان رشد اقتصادی پایین بودند. نتایج به‌دست آمده حاکی از این است که جامعه آماری ما با این سه کشور همگراست و با کشورهای توسعه‌یافته واگراست.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.