Skip to main content
فهرست مقالات

از مناسبت تا مذاق فقه، راه هایی به مقاصد شریعت

نویسنده: ؛

بهار 1385 - شماره 71 علمی-پژوهشی (حوزه علمیه) (26 صفحه - از 117 تا 142)

کلیدواژه ها : مصلحت‌ ،مقاصد شریعت‌ ،سبر وتقسیم‌ ،مناسبت‌ ،مذاق‌ فقه‌

کلید واژه های ماشینی : موسسة النشر الاسلامی التابعة ،ملاکات احکام ،مناسبت حکم ،اعتبار مصلحت ،اصول فقه ،مسالک الافهام ،ابن سمعانی ،نمونه‌هایی از باب ،مذاق فقه ،شارع ،سبر و تقسیم ،شرع ،مذاق شرع ،مقاصد شریعت ،قم ،شارع در تشریع احکام ،مذاق شارع ،سبر ،مسلک ،احکام شرع ،هدف شارع ،ملاک ها ،موسسة ،مذاق شرع و فقه ،مناسبت میان حکم ،ابن تیمیه ،احکام هدف ،موسسة النشر الاسلامی ،مسالک قیاس ،ابن حزم

این‌ که‌ شارع‌ در تشریع‌ احکام‌ هدف‌ یا اهداف‌ مشخصی‌ دارد بر همگان ‌روشن‌ است‌ و این‌ که‌ هدف‌ شارع‌ تحقق‌ بخشیدن‌ به‌ مصالح‌ بندگان‌ است‌ نیزحقیقتی‌ هویداست‌. به‌ رغم‌ روشن‌ بودن این‌ حقیقت‌ آن‌ جا که‌ درباره‌ اعتبار مصلحت‌ میان‌ مذاهب‌ اختلاف‌ صورت‌ پذیرفته‌ اصل‌ نزاع‌ بدان‌ بازگشته‌ است‌ که‌ به‌ صورت‌ مشخص و صغروی‌ این‌ مصلحت‌ و آن‌ مقصد بر چه‌ چیز یا چیزهایی‌ انطباق‌می‌یابد. پس‌ پرسش‌ اصلی‌ در باب‌ مقاصد شریعت‌ نه‌ حجیت‌ و عدم‌ حجیت‌ ،بلکه‌این‌ پرسش‌ است‌ که‌ آیا سازوکار یا سازوکارهایی‌ مشخص‌ برای‌ احراز این‌ مقاصدو آن‌ مصالح‌ وجود دارد یا خیر. نگارنده‌ در جست‌ وجویی‌ استقرایی‌ و نه‌ در رویکردی‌ قیاسی‌ که‌ اساسا گرهی‌ نمی‌گشاید کوشیده‌ است‌ سر نخ‌هایی‌ از چند سازوکار مشخص‌ در راهیابی‌به‌ مقاصد شریعت‌ بیابد و رد پای‌ آن‌ها را در فقه‌ سنی‌ و شیعه‌ نشان‌ دهد. این‌سازوکارها عمدتا در روش هایی‌ چون‌ مناسبت‌، سبر و تقسیم‌، تحقیق‌ و تخریج ‌مناط‌ و نیز مذاق‌ فقه‌ رخ‌ می‌نمایند. نگارنده‌ با عنایت‌ به‌ همگنی‌ مشهودی‌ که‌ میان‌عناوین‌ مناسبت‌ سبر و تقسیم‌ و مذاق‌ فقه‌ یافته‌ به‌ بررسی‌ این‌ سازو کارها پرداخته‌است‌. امید که‌ این نوع‌ جست‌ و جو مقدمه‌ای‌ بر توجه‌ به‌ بررسی های‌ استقرایی‌ به‌جای‌ استدلال های قیاسی‌ باشد و در آمدی‌ بر روی‌ آوردن‌ به‌ مذاق‌ فقه‌ به‌ عنوان‌ یک‌قاعده‌ کارآمد در استنباط‌ شود.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.