Skip to main content
فهرست مقالات

پژوهشی در مفهوم بداهت

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1382 - شماره 1 (16 صفحه - از 137 تا 152)

کلیدواژه ها : مبناگروی ،بداهت ،بساطت ،گزاره‌ی پایه ،بداهت اولی ،بداهت غیر اولی

کلید واژه های ماشینی : بداهت ،مبناگروی ،ملاک بداهت ،مفهوم بداهت ،اولی ،فطری ،اقسام بدیهیات ،بداهت مفاهیم ،گزاره‌های بدیهی ،بداهت گزاره‌ها ،محتاج ،گزاره‌های پایه ،بدیهیات غیر اولی ،تصورات و تصدیقات ،مبناگروی کلاسیک ،فلاسفه‌ی مسلمان ،مفاهیم و گزاره‌ها ،نظریه‌ی مبناگروی ،حصولی ،غیر اولی ،غیر بدیهی ،قضایای بدیهی ،مفهوم وجود ،علم حصولی ،غیر فطری ،مفهوم محمول ،قضیه‌ی اولی ،توجیه معرفت ،مذکور ،مفاهیم بدیهی

یکی از نظریات مهم در توجیه معرفت گزاره‌ای،نظریه‌ی مبناگروی است. مبناگرایان،گزاره‌ها را به دو قسم بدیهی یا پایه و غیر بدیهی یا مستنتج،تقسیم کرده‌ و عمارت معرفت را بر اساس قسم اول،یعنی بدیهیات،بنا می‌کنند.ویژگی این‌ گزاره‌ها آن است که نیازمند استدلال نبوده و خود،ذاتا موجه و بدیهی هستند. نظر شایع و مقبول نزد فلاسفه‌ی مسلمان،در باب توجیه،مبناگروی کلاسیک‌ است.ایشان،تلاش کردند تا سر بداهت برخی مفاهیم و گزاره‌ها را توضیح دهند. در این نوشتار،معلوم می‌شود که بساطت مفهومی،به عنوان ملاک بداهت مفاهیم، در آثار متقدمین،مورد تصریح قرار گرفته است.سپس،با بیان ملاک بداهت‌ گزاره‌ها،به اختصار با نقل دو دیدگاه مبناگروی کلاسیک و معرفت‌شناسی‌ اصلاح شده،همراه با برخی نکات انتقادی،بحث ادامه می‌یابد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.