Skip to main content
فهرست مقالات

عین و عینیت در فلسفه نظری کانت

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1383 - شماره 3 (20 صفحه - از 51 تا 70)

کلید واژه های ماشینی : نومن ،عینی ،شی‌ء ،استعلایی ،عین و عینیت ،متعلق شناخت ،حسی ،شی‌ء استعلایی ،ذهنی ،مفهوم متعلق شناخت ،فلسفه کانت ،فلسفه کانت می‌باشد ،مفهوم متعلق ،متعلق معرفت ،مفهوم شی‌ء ،احکام تجربی ،حکم تجربی عینی ،ادراک حسی ،عینیت و حقیقت ،انقلاب کپرنیکی کانت ،شی‌ء تجربی ،کثرات حسی ،نسبتی با عین ،عین و ذهن ،مستقل ،مفاهیم تجربی ،صبغه ذهن ،ذهن و عین ،نقد عقل ،پیوند ذهنی

انقلاب کپرنیکی کانت و گشودن طریقی بینابین تجربه گرایی و عقلگرایی، بر محور ارایه تلقی نوینی از عین و شی و عینیت صورت گرفت. تبدیل شی به موضوع و متعلق، و گذر از موضوع و متعلق به متعلق شناخت و مفهوم متعلق شناخت و مصبوغ به صبغه ذهن دانستن «عین»، راهی طولانی است که کانت در فاصله گرفتن از سنت های پیشین فلسفی طی کرد. تدقیق و موشکافی در کارکرد مفهوم «متعلق» در وحدت بخشی به کثرات حسی و در قالب قضیه در آوردن آنها، و پی جویی از نقش سایر مفاهیم خصوصا مقولات فاهمه در نسبت با عین و کارکرد وحدت بخشی، از دیگر موضوعات مرتبط با بحث می باشد. نحوه امکان پذیری احکام تالیفی پیشینی و نیز وجه تمایز و تفاوت احکام تجربی از احکام ادراکی ذهنی هم به نوعی بر تلقی خاص از «عین» در فلسفه کانت ابتناء دارد. عینیت و حقیقت هم از نظر کانت در پرتو این بحث ایضاح می شود. کانت متعاقب این مباحث در کنار تقسیم دوگانه نومن/فنومن، شی را هم به استعلایی و تجربی تقسیم می کند. بررسی ارتباط و نسبت این دو تقسیم با هم و نیز توابع و پیامدهای تقسیم شی در قایل شدن به ایده الیسم و ذهنیت گرایی و یا پدیدار گرایی از دیگر مباحث مقاله می باشد. از این رو، ملاحظه می کنیم که مفهوم «عین» با مفاهیم و آموزه های اساسی فلسفه کانت شبکه در هم تنیده و پیوسته ای را تشکیل می دهد، به طوری که بررسی آن به نوعی راهگشای فهم نظام مند فلسفه کانت می باشد

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.