Skip to main content
فهرست مقالات

انواع مختلف علیت

نویسنده: ؛

مترجم: ؛

بهار و تابستان 1384 - شماره 5 (26 صفحه - از 207 تا 232)

کلیدواژه ها : علیت ،تبیین ،علل چهارگانهء ارسطو ،هیوم ،میل ،راسل ،دیویدسن

کلید واژه های ماشینی : ارسطو ،هیوم ،کالینگوود ،راسل ،کالینگوود با علت ،غایات ،تبیین غایت ،بیان هیوم ،واژهء ،کالینگوود می‌گوید ،رفتار هدف‌مند ،مفهوم علت ،رفتار معطوف به هدف ،کالینگوود استدلال ،ممکن ،علوم طبیعی ،رابطهء علی ،هدف‌مند ،سخن می‌گوییم ،فرض کنید ،غایات آگاهانه ،غایت طبیعی ،مؤلفه‌ای علی ،سخن گفت ،ارسطو می‌گوید ،جان استوارت میل ،مورد خوک مثالمان ،تبیین می‌کنیم ،شیوه‌های کاربرد واژهء ،هیوم و میل

در این جستار پارکینسون با اشاره به رابطهء علیت و تبیین و طرح این پرسش که آیا از اصطلاح«علت»در کاربردهای مختلف آن معنای واحدی اراده می‌شود یا نه،به‌ بافت و زمینه و شیوهء طرح علل چهارگانه نزد ارسطو می‌پردازد و به تحولی که در فهم این بحث در اثر ترجمه‌های یونانی به لاتینی اتفاق افتاده است،اشاره می‌کند؛ سپس به منظور بررسی شیوه‌های کاربرد واژهء«علت»به بیان هیوم از این مفهوم و سه ملاک وی برای تشخیص رابطهء علی و معمولی توجه می‌کند و دو تفاوت عمدهء بیان هیوم و جان استوارت میل را بر می‌شمارد.آن گاه دیدگاه کالینگوود در باب سه‌ معنای مختلف علت به تفصیل بررسی می‌کند و با مقایسهء علت تاریخی کالینگوود با علت غایی ارسطو،از تبیین غایت‌شناختی سخن به میان می‌آورد و دو نوع‌ غایت‌شناسی درونی و بیرونی را از هم متمایز می‌سازد و آرایی راسل،دیویدسن، تایلر،بنت و ودفیلد را بررسی می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که به منظور ارائه‌ تبیینهای غایت‌شناختی باید افزون بر شناسایی معلول یک علت،از دیدگاهی خاص‌ حکم به خیر بودن آن معلول کرد؛بنا بر این،نوع تبیین مستلزم هم مؤلفه‌ای علی‌ است و هم مؤلفه‌ی ارزشی.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.