Skip to main content
فهرست مقالات

وحدت وجود در حکمت متعالیه (بررسی تاریخی و معنا شناختی)

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1383 - شماره 4 (34 صفحه - از 133 تا 166)

کلید واژه های ماشینی : وحدت تشکیکی وجود ،حکمت متعالیه ،وحدت شخصی وجود ،ملا صدرا ،وحدت وجود ،وحدت تشکیکی ،عرفا ،وحدت شخصی ،نظریه وحدت تشکیکی وجود ،جوادی آملی ،صدرا ،متعالیه ،نظریه وحدت وجود عرفا ،تشکیکی وجود ،فلسفی ،تشکیکی ،نظریه وحدت ،آشتیانی ،نظریه وحدت وجود ،وحدت وجود عرفا ،آملی ،تشکیک وجود ،تشکیک در وجود ،مطلب در حکمت متعالیه ،فلسفی نظریه وحدت ،علامه طباطبایی ،سید جلال‌الدین آشتیانی ،طرفدار وحدت تشکیکی وجود ،کثرت از وجود ،وجود بشرط لا

وحدت وجود یکی از مهمترین باورهای عرفانی است که همواره چالشهای‌ فراوانی را هم در عرصه دینداری و هم در عرصه تفکر فلسفی موجب شده است و ملا صدرا هم به عنوان مبدع یک نظام فلسفی به نام حکمت متعالیه،مدعی است که‌ توانسته است این نظریه عرفانی را تبیین فلسفی نماید.اما بعدها در شرح مراد ملا صدرا اختلافاتی پدید آمد؛برخی از پیروان این نظام فلسفی نظریه وحدت تشکیکی وجود را تنها تبیین معقول از نظریه وحدت وجود عرفا دانستند و اما برخی دیگر بر این باور بودند که سخن عرفا چیزی بیش از این است،یعنی نفی هر گونه کثرت از وجود،که‌ از آن به وحدت شخصی وجود تعبییر کرده‌اند،و قائل شده‌اند که ملا صدرا نیز در نظام‌ فلسفی خود توانسته از وحدت تشکیکی وجود گذر کند و به وحدت شخصی وجود برسد. برای داوری بین این دو دیدگاه،در این مقاله،پس از اشاره مختصری به تاریخچه‌ پیدایش نظریه وحدت وجود،تاریخ تحولاتی را که در تفسیر رای ملا صدرا در این‌ باب وجود دارد،مورد بررسی قرار می‌دهیم و سپس به سراغ معیارهایی که برای‌ تفکیک فلسفی این دو دیدگاه ارائه شده،می‌رویم تا نشان دهیم که آیا به لحاظ معنا شناختی،در فضای حکمت متعالیه،واقعا سخن از وحدت شخصی وجود به عنوان‌ امری متمایز از وحدت تشکیکی وجود،قابل دفاع است یا خیر.برای اینکه این داوری‌ کامل شود باید علاوه بر این بحث معنا شناختی،ادلهء فلسفی قائلان به تفکیک این دو مطلب در حکمت متعالیه و لوازم پذیرش چنین تفکیکی را نیز مورد بررسی فلسفی‌ قرار داد که به علت ضیق مجال در این مقاله به همان بررسی تاریخی و معنا شناختی‌ بسنده شد و ان شاء الله در مقاله دیگری بررسی ادله و لوازم این سخن مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.