Skip to main content
فهرست مقالات

ایران عهد مغول در «تاریخ ایران کمبریج»

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : مغول، بویل، تاریخ ایران کمبریج، سلطان محمد خوارزمشاه، ایران، ایلخانان، سلطان محمد، چنگیزخان، اقتصادی، سیاسی

خلاصه ماشینی:

"اما آیا قتل یک عده بازرگان و یا سفیر-صرف‌نظر از جاسوس بودن یا نبودن آنها-زمینه یورش گسترده مغولان را به قلمرو خوارزمشاهیان فراهم کرد؟گویا نویسنده این حادثه را شرط کافی و بویل به مانند بیشتر منابع دورۀ مغول واقعه اترار و عکس العمل غلط سلطان محمد خوارزمشاه را به عنوان دلیل اصلی و قطعی هجوم مغولان به جهان اسلام طرح و از آن دفاع کرده است به عقیده مرحوم دکتر زرین‌کوب،آنچه ممکن بود سلطان محمد نامجو و مغرور را به یک دیوانه جبان تبدیل کند،اولین شکست از مغول نبود،بلکه ضربتی بود که وی در ماجرای اختلاف با ناصر خلیفه عباسی خورد لازم برای حمله مغولان دانسته و نوشته است:سلطان که این تکلیف بر وی گران آمد با نقض لاقدانه قانون بین المللی به قتل سفرای خان مغول فرمان داد و تهاجم آنها را به قلمرواش چاره‌ناپذیر ساخت. 48امت واقعیت آن است که پطروشفسکی با بررسی نظام مالیاتی دورۀ ایلخانان و تأکید بر برخی علل و عوامل انحطاط اقتصادی ایران در عصر مغول، تلاش کرده است تا جلوه‌ای از مناسبات اقتصادی این دوره را به کمک اطلاعات سفرنامه‌ها و منشآت ترسیم نماید نکته مهمی که جای خالی آن در مقاله پطروشفسکی مشهود است،توجه کمتر به راه‌های ارتباطی و نقش آن در کیفیت رشد اقتصادی است سیاست مذهبی تکودار در دو بعد داخلی و خارجی و تلاش او برای احیای فرهنگ ایرانی و اسلامی با حمایت از کسانی چون«شمس الدین جوینی»و«خواجه نصیرالدین طوسی»در کنار برخورد با «ماریهبا لاها»رییس کلیسای نسطوری،هم خشم قوبیلای را برانگیخت و هم بزرگان سنت‌گرای مغول را-که حضور دیوانسالاران ایرانی را مانعی بر سر اجرای حاکمیت ایلی خود می‌دانستند-علیه او تحریک کرد و به سوی«ارغون»متمایل نمود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.