Skip to main content
فهرست مقالات

جستارهای ادبی در المیزان

نویسنده:

ISC (10 صفحه - از 160 تا 169)

کلید واژه های ماشینی : المیزان، قرآن، بلاغی، ادبی، فرقان، لغت، زمخشری، تفسیر، کشاف، قراءت

خلاصه ماشینی: "نقد آرای اهل لغت، با آیات وحی در مواردی چند، علامه با استناد به آیات قرآن، آرای لغوی برخی آگاهان به لغت را نقد کرده است، از آن جمله می نویسد: (جوهری در صحاح اللغه، در بیان معنای (فرقان) گفته است: (فرقان چیزی است که بین حق و باطل فرق می گذارد و تمایز ایجاد می کند)، ولی واژه فرقان، از نظر اصل ماده بر معنایی فراگیرتر دلالت دارد؛ یعنی هر چیزی که وسیله امتیاز و جدا سازی قرار گیرد، فرقان نامیده می شود، چه موضوع این جدا سازی و امتیاز حق و باطل باشد یا امور دیگر؛ چنانکه خداوند متعال فرموده است. ) علامه ذیل آیه یاد شده، مانند بسیاری از موارد دیگر، دیدگاه زمخشری را بر آرای دیگر ترجیح داده است، ولی هرگز نگاه علامه به آرای دیگران تقلیدی نیست، بلکه در همین مورد، پس از نقل نظریه دلالت باب تفعیل بر تدریجی بودن و دلالت باب افعال بر یک باره بودن انجام کار، می نویسد: (چه بسا این بیان با برخی آیات دیگر نقض شود، چنانکه خداوند فرموده است: (لولانزل علیه القرآن جملة واحدة) (فرقان /32) که در این آیه باب تفعیل در زمینه نزول یک باره به کار رفته است. توضیح علامه برای ترجیح احتمال نخست، نشانگر اعتماد وی بر سیاق آیه است، با این که احتمال یاد شده خلاف مشهور می باشد؛ زیرا نظریه مشهور میان عالمان نحوی، این است که عطف بر ضمیر مجرور، بدون تکرار حرف جر، صحیح نمی باشد و تنها اندکی از جمله (ابن مالک) در (اللغة) چنین عطفی را جایز شمرده اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.