Skip to main content
فهرست مقالات

بازسازی اندیشه دینی و تأثیر آن بر گفتمان سیاسی شیعه در ایران معاصر (با تأکید بر دیدگاه شهید مطهری (ره)

نویسنده:

ISC (26 صفحه - از 117 تا 142)

کلیدواژه ها :

اندیشه دینی ،ایران معاصر ،گفتمان سیاسی شیعه

کلید واژه های ماشینی : دین، مطهری، سیاسی، بازسازی اندیشه دینی، مقتضیات زمان، مطهری ( ره )، شیعه، اسلام، ایران، اندیشه

بازسازی اندیشه دینی یکی از مؤلفه‌های اساسی گفتمان دینی-سیاسی ایران معاصر به شمار می‌آید که در جهت تجدید حیات دینی و کارآمدتر کردن دین صورت پذیرفته است.این بازسازی متضمن اهدافی چون تعمیم اندیشه دینی برای ایفای نقش برتر سیاسی و اجتماعی، همانند کردن آن با مقتضیات زمان و بهره‌گیری از توانمندیهای دین برای مبارزه با استبداد داخلی و سلطه خارجی بوده است. گسترش دامنه این بازشناسی در میان اندیشمندان شیعی ایران نقطه عطفی در تحولات فکری و عملی تاریخ معاصر ایران است.این مقاله درصدد است که ضمن توضیح این مقوله و تاثیر آن بر گفتمان سیاسی شیعه، بازسازی اندیشه دینی را از دیدگاه استاد مطهری(ره)تبیین کند.

خلاصه ماشینی:

"1. رویکرد تاریخیبه لحاظ تاریخی دوره پس از جنگ جهانی دوم در ایران شروع یک دگرگونی کامل در دریافت مذهبی و نیز ساخت تفکر دینی علمای شیعه است؛چراکه در شرایط جدید پس از سقوط رضا شاه از یک سو جریانهای چپ مبتنی بر مارکسیسم به مثابه مهم‌ترین جریان روشنفکری مطرح شدند که از اصلی‌ترین پایه‌های آن، ضدیت با دین و اندیشه دینی بود و از سوی دیگر، دین‌ستیزی در قالب پیراستن مفاهیم سنتی از دین توسط برخی از روشنفکران همچون احمد کسروی ترویج شد. دگرگونی یادشده از لحاظ کمی و کیفی تا پیروزی انقلاب اسلامی روند فزاینده‌ای یافت و تأثیر جدی بر تفکر سیاسی معاصر شیعه بر جای گذاشت؛هرچند به‌طور کلی جریان تفکر اسلام فقاهتی در اصل ارائه‌دهنده بینش سنتی بود ولی در عین حال، در درون خود آمادگی لازم برای نواندیشی را فراهم ساخت و در کنار آن اندیشه‌گرانی ظهور کردند که با طرح دیدگاههای خویش و به‌ویژه بیان دین به زبان روز و بر اساس مقتضیات زمان و مکان، تحولی عمده در پذیره‌های سنتی-دینی ایجاد کردند. بخش مهمی از ادبیات دینی به‌ویژه آنهایی که در دهه چهل و پنجاه شمسی به وجود آمد، بیانی کاملا نو و یا دست‌کم متفاوت از گذشته داشت و دربرگیرنده مقولات سیاسی، اقتصادی، رابطه بین دانش و تجدید حیات فلسفی عقلی و سرانجام، ارائه اسلام با لحنی جدید و پذیرفتنی برای طیف وسیعی از جوانان تحصیل‌کرده در جو غیر مذهبی آن زمان بود که خود موجب طرح دین به مثابه یک عامل قابل مشاهده در زندگی عمومی شد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.