Skip to main content
فهرست مقالات

حسن و قبح عقلی از دیدگاه محققان اسلامی

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (22 صفحه - از 147 تا 168)

کلیدواژه ها :

عقل ،حکمت ،فقه ،ذاتی ،حکم ،عدل ،حسن ،قبح ،شرعی

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح، عقل، فعل، غایت، حسن و قبح عقلی، حکم، فاعل، عدل، مدح، قبح عقلی افعال

و قبح عقلی افعال را ازنظر محققان اسلامی تبیین و دقت‌نظر متفکران اسلامی‌را دراین زمینه روشن نماییم و به طور نسبی نقش حسن و قبح افعال را در اعتقادات و احکام الهی بیان و تا حدودی دقت نقد و دایره بحث را نزد محققان اسلامی نشان دهیم و ارتباط بحث حسن و قبح را با مسائل کلامی، فلسفی و اصولی مبین سازیم.

خلاصه ماشینی:

"احتمال چهارم احتمال دیگری که برخی از دانشوران بزرگوار از کلمات مرحوم اصفهانی استظهار کرده‌اند، این است که مرحوم اصفهانی نمی‌گوید که هیچ حسن‌وقبحی ورای قضایای حسن و قبح وجود ندارد و تا عقلا نباشند و تطابق برآن نکنند چیزی وجود نخواهد داشت، بلکه مراد وی این است که‌این قضایا دارای یک نفس الامری به نحو شرطی و تعلیقی دارند که اگر عقلایی باشند آن‌ها هم بدان حکم می‌کنند به خاطر مصلحت نوعیه حفظ نظام که درک می‌کنند، یعنی عقلا با عقلشان آن‌را درک می‌کنند و همین نفس الامر آن است. علاوه براین درک تعلیقی مصلحت حفظ نظام یا هر مصلحت و مفسده دیگر توسط انسان اول که کسی دیگر با او نباشد بسیار صعب و غیرقابل به نظر می‌رسد، چه این‌که وقتی نظامی نیست و این فرد اصلا تصویری یا تصوری از نوع و نظام در ذهن ندارد، چگونه می‌تواند مصلحت حفظ ان‌را بفهمد و درک کند؟ احتمال پنجم: برخی از فضلای محترم این احتمال را از کلام محقق اصفهانی استظهار کرده‌اند که‌ مصلحت و مفسده‌ای در افعال ورای هر چیزی در خارج و نفس الامر وجود دارد و همان هم برای حکم بعدی عقل غایت می‌باشد و یک درک عقلی به نام سزاوار بودن عادل بر مدح و ظالم بر ذم و یا همان صحت مدح و ذم داریم که عقلا آن‌را درک می‌کنند و خود این‌که درکش می‌کنند وجود خارجی و نفس الامری ندارد؛البته ممکن است منشا خارجی و واقعی داشته باشد که کاری با آن نداریم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.