Skip to main content
فهرست مقالات

نقد و بررسی دیوان حافظ به سعی «سایه»

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : سایه، شیواتر، موسیقی، شعر، تصحیح، تصحیح دیوان حافظ، ایهام تناسب، زیبایی، تناسب، دیوان حافظ به سعی

خلاصه ماشینی:

"اما بسیاری از آنها بویژه آنجا که مصرع یا بیتی‌ سراسر دگرگون می‌شود به گونه‌ای است که نمی‌توان آنها را غلطانگاری و خطای کاتبان دانست و همین گونه نسخه بدلها و دگرگونیهاست که امروزه حافظپژوهان را به این باور درست رسانده که حافظ به قصد افزون‌سازی آراستگی هنری‌ و کمال کیفی شعر خویش و یا به دلیل تحول و تکامل‌ سلیقه‌ها و پسندهای هنری و ادبی،همواره شعر خویش را حتی پس از انتشار و دست به دست شدن،دستکاری و بازبینی می‌کرده و تغییر و دگرگونیهایی را در آن روا می‌داشته‌ است و انتشار همین صورتهای تغییریافته همراه با شکلهای‌ دیگرگونه و نشریافتهء پیشین،سبب می‌شده تا نسخه‌های‌ اشعار او این همه متفاوت و دگرگون باشند. 53-در بیت: سرم خوش است و به بانگ بلند می‌گویم‌ که من نسیم حیات از پیاله می‌جویم گمان می‌کنم که نسخه بدل«می‌بویم»از«می‌جویم» بهتر باشد،زیرا هم با بافت حروفی و آوایی مصرع بیشتر می‌خواند،هم با«نسیم»تناسب معنایی دارد،هم تکرار قافیه را جلو می‌گیرد و هم معنی ظریفتری می‌پذیرد، بدین‌گونه که«می‌جویم»تنها بیانگر طلب و جستجوست‌ و از آن برنمی‌آید که آنچه را می‌جوید،یافته است،اما «می‌بویم»بیانگر یافتن و رسیدن است و پیداست که‌ این دومی با باده‌ستایی که مقصود شاعر است،سازواری‌ بیشتری دارد. در بیتهای دیگر نیز همین حکم صادق است مانند: نه عمر بماند و نه ملک اسکندر نزاع بر سر دینای دون مکن درویش و ساقی به مژدگانی عیش از درم درآی‌ تا یک دم از دلم غم دنیا بدر بری 93-در بیت: بس دعای سحرت مونس جان خواهد بود تو که چون حافظ شب‌خیز غلامی داری نسخه بدل«حارس»به جای«مونس»شیواتر و درست‌تر می‌نماید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.