Skip to main content
فهرست مقالات

حکم فقهی کتب ضاله در گذر زمان

نویسنده:

(21 صفحه - از 26 تا 46)

کلید واژه های ماشینی : کتب ضاله ،حکم کتب ضاله ،حکم ،فقها ،ضلال ،حکم فقهی کتب ضاله ،حرمت ،فساد ،حرمت کتب ضاله ،روایت ،گمراهی ،کتب ضاله در گذر زمان ،لهو الحدیث ،حرام ،دین ،مکاسب ،فقها حرمت کتب ضاله ،حفظ کتب ضاله ،وجوب ،حرمت حفظ کتب ضاله ،جواهر ،حق ،دلایل حرمت کتب ضاله ،استدلال ،کتب ضاله سخن صاحب جواهر ،دلایل حکم کتب ضاله ،تضییق حکم کتب ضاله ،شیخ انصاری ،بیان حکم کتب ضاله ،شیخ حکم کتب ضاله

خلاصه ماشینی:

"سواء تقوت بها کلمةالکفر الأسلامی، او الأیمانی او الخلاف الشرعی الفرعی الثابت بالدلیل القطعی و اما الخالیة عن الحجاج و انما هی احکام تذکر ککتب الفقه و الحدیث لغیر اصحابنا»(32) مرحوم نراقی نیز در مستند الشیعه مقصود خود را از کتب ضاله چنین بیان داشت: «المراد بالضلال ما خالف الحق کما یخالف الضروری او بحسب علم المکلف خاصة و اما ما خالفه بحسب ظنه فلا»(33) مرحوم صاحب جواهر در پی نقل عبارت شیخ جعفر کاشف الغطاء، نظر وی را رد می‌کند و می‌نویسد: «ان ماسمعته من الدلیل لا یقتضی الاختصاص بذلک بل مقتضاه الحرمة فی کل ما کان فیه ضلال قل او کثر وضع لذلک اولا»(34) و برای تقویت دیدگاه خود از آرای فقهای گذشته در حکم به حرمت موارد ضالة، در کتبی که به انگیزه دیگری نوشته شده‌اند، بهره می‌گیرد و می‌نویسد: «فالمراد حینئذ من الکتب کل کتابة ضلال ای غیر رشاد»(35) و با نقل سخنان مرحوم مقدس اردبیلی و مؤلف ایضاح الفوائد فی شرح القواعد، در جواز بهره‌گیری و حفظ کتب مخالفان مذهب، می‌نویسد: «فیه ماعرفت من انه لیس فی النصوص هذه اللفظ کی یقتصر علی النساق منها من کونه معدا او کون مجموعه ضلالا او نحو ذلک و انما العمدة ما سمعته من الدلیل الذی لافرق فیه بین المعد و غیره و الکل و البعض والأصلی والفرعی الذی علم کونه ضلالا ولو للتقصیر فی الاجتهاد و نحوه»(36) پس از وی مرحوم شیخ انصاری درمکاسب المحرمه به تعریف و مراد از ضاله می‌پردازد و می‌نویسد: «لابد من تنقیح هذا العنوان و ان المراد بالضلال ما یکون باطلا فی نفسه فالمراد الکتب المشتملة علی المطالب الباطله او ان المراد به مقابل الهدایة فیحتمل ان یراد بکتبه ما وضع لحصول الضلال او ان یراد ما اوجب الضلال و ان کان مطالبها حقة کبعض کتب العرفاء و الحکماء المشتملة علی ظواهر منکرة یدعون ان المراد غیر ظاهرها فهذه ایضا کتب ضلال علی تقدیر حقیتها»(37) شیخ در پی این فروض به نقل مطالبی از مبسوط شیخ الطائفه می‌پردازد و می‌نویسد: «و کیف کان فلم یظهر من معقد نفی الخلاف الا حرمة ما کان موجبا للضلال و هو الذی دل علیه الأدلة المتقدمة»(38) فقهای متأخر نیز در این باب به تفصیل بحث کرده‌اند که ضرورتی در نقل آنها نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.