Skip to main content
فهرست مقالات

مبالغه، ایهام و استخدام در قرآن کریم: قسمت ششم از سلسله مقالات «بدیع در قرآن»

نویسنده:

(20 صفحه - از 99 تا 118)

کلید واژه های ماشینی : مبالغه، ایهام، قرآن، توریه، شعر، بلاغت، استعاره، قرآن کریم، شاعر، خداوند، دریا، کلام، اغراق، نور، سخن، مجازی، در قرآن، یوسف، ایهام و استخدام، قرآن کریم میان بلاغت معنی، حقیقت، نمونه‌های قرآنی مبالغه، بیان، واژه، مقصود، میان بلاغت معنی و حقیقت، استخدام در قرآن، توریه با معنای مجازی، ایهام تناسب، اغراقها و مبالغه‌های شعر

خلاصه ماشینی: "نظامی به فرزندش می‌گوید: در شعر مپیچ و در فن او چون اکذب اوست احسن او چنانکه برخی گفته‌اند، اگر شاعر بخواهد واقعیت را آن گونه که هست بیان کند و بگوید شب، شب است و روز، روز، مورد تمسخر دیگران قرار خواهد گرفت و آیه شریفه: «و الشعراء یتبعهم الغاوون»(1) نیز اشاره به شاعرانی دارد که بر اساس نفسیات خود در ورطه‌ای دور از حق و تخیل‌آمیز فرو رفته باشند و با این گونه افکار بخواهند راهبر دیگران باشند. اگر مبالغه در توصیف و مدح به گونه‌ای باشد که از دایره عبودیت و بندگی ممدوح پا را فراتر نهد و به او صفاتی نسبت دهد که فقط خالق متعال را سزاست، یا آنچه گفته شود، احساس شاعر نباشد و خوش‌آمد گویی ممدوح برای رسیدن به حطامی چند باشد، بی‌شک نکوهیده و ناشایست است؛ مانند بیت زیر که این گونه است: ما شئت لا ما شاءت الأقدار فاحکم فأنت الواحد القهار(2)______________________________1. وی در ذیل آیه «کذلک کدنا لیوسف ما کان لیأخذ أخاه فی دین الملک إلا أن یشاء الله‌»(3) در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌شود کیدی را که یوسف به کار برد و آنان را که دزد نبودند، با خطاب «إنکم لسارقون» سارق شمرد، نیرنگی نیکو باشد و خداوند آن را اجازه داده باشد، این‌گونه بیان می‌کند که این نسبت در ظاهر بهتان می‌نماید، اما در واقع بهتان نیست؛ زیرا «إنکم لسارقون» توریه است از آنچه برادران یوسف در حق وی انجام دادند (او را به ترفند از پدر ربوده و در چاه نهادند)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.