Skip to main content
فهرست مقالات

هنر تمثیل در آثار ادبی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : تمثیل، شیطان، تمثیل در آثار ادبی، فاوست، روایت، شر، ابلیس، تضاد، انسان، خدا

خلاصه ماشینی:

"مجنون قصد منزل لیلی دارد و سوار ناقه‌اش می‌شود اما ناقه در فکر طفل خویش است و همین که می‌بیند مجنون در افکار عاشقانه‌اش غوطه‌پور است، از غفلت او استفاده می‌کند و راه را کج کرده و به سوی کره‌اش می‌شتابد: همچو مجنونند و چون ناقه‌ش یقین می‌کشد آن پیش و این واپس به کین میل مجنون پیش آن لیلی روان میل ناقه پس پی کره دوان یکدم ار مجنون ز خود غافل بدی ناقه گردیدی و واپس آمدی جان گشاده سوی بالا بال‌ه تن زده اندر زمین چنگال‌ه این تمثیل را درباره همه کسانی می‌توان به کار برد که بین دو اندیشه یا کردار متنازع گیر افتاده‌اند و در این میان دست و پا می‌زنند، «گویی وصف حال محمد غزالی است در زمانی که در نظامیه بغداد در نهایت شکوه و احترام می‌زیست و مسند تدریس داشت» و همواره در حدود سیصد تن فضلای دانش‌اندوز به حلقه درسش گرد می‌آمدند اما در حالی که مقام علمی و منصب دنیوی برای او جمع شده او را تغییر حالتی دست داد... آنها با سیمرغ دیدار می‌کنند اما این سیمرغ به تعبیر هانری کربن «همان عقل دهم یا عقل فعال فلسفه مشایی یا طباع تام هرمسی و فرشته دئنای زرتشتی است(5)» داستان‌های تمثیلی همیشه درباره سیر و سلوک نیست و گاهی تقابل و تضاد باشندگان یا اندیشه‌ها را نشان می‌دهد، در مثل تقابل انسان را در رویارویی با نیروی شر (ابلیس، شیطان، اهریمن)."

صفحه:
از 65 تا 71