Skip to main content
فهرست مقالات

اسلام، اصالت جنگ یا اصالت صلح؟

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (86 صفحه - از 73 تا 158)

کلیدواژه ها :

جهاد ،اسلام ،حقوق بین‌الملل اسلامی ،اصل جنگ ،اصل صلح ،آمادگی دفاعی

کلید واژه های ماشینی : اسلام، صلح، جنگ، دین، جهاد، حقوق، پیامبر، قرآن، دفاع، خدا

جنگ‌ و صلح‌ دو وضعیت‌ کاملا متمایز از یکدیگرند که بر هرکدام‌ آثار خاص‌ و قواعد حقوقی‌ ویژه‌ای‌ مترتب‌ است‌ و‌ پیشینه‌ای‌ به‌ اندازة‌ تاریخ‌ بشریت‌ دارند. حکومتهای اسلامی‌ در دوران‌ تأسیس‌ و استقرار کامل‌ اسلام‌، با حکومتهای سایر ادیان‌ و ملل‌ غیرمسلمان‌، روابط سیاسی‌ ـ حقوقی‌ برقرار کرده و ارتباطات‌ دیپلماتیک‌ داشته‌اند. سؤال‌ اصلی این‌ نوشتار این‌ است‌ که‌ آیا در روابط کشورهای ‌اسلامی با ملل‌ غیرمسلمان‌، اصل‌ اولیه‌، جنگ‌ است‌ یا صلح‌؟ در این مقاله، دو دیدگاه مهم در زمینه روابط سیاسی ـ حقوقی حکومت‌های اسلامی با پیروان سایر ادیان و مشرکان بررسی و تحلیل گردیده است. دیدگاه اول قائل به اصالت جنگ و دیدگاه دوم معتقد به اصالت صلح است. قول قوی و رأی صائب، دیدگاه اصالت صلح است. بر اساس این دیدگاه، اصل اولیه و حالت اصلی در روابط بین حکومت های اسلامی و سایرین، صلح است. قاعدة همیشگی و جاوید، صلح است و جنگ، عارض بر آن است. روح اسلام و اصولا همه ادیان الهی، با جنگ و خونریزی بی اساس مخالف است و اگر فرمان به آمادگی داده است، هدف آن، دفاع از موجودیت و کیان دین است. بررسی آیات شریفه قرآن، سنت پیامبر و حضرات معصومان(ع) نشان می‌دهد که روح اسلامی، صلح است. بر اساس این دیدگاه، رابطه دار الاسلام با بقیه کشورهای غیراسلامی، که از حیث عقیدتی دار الکفر یا دار الشرک هستند، صلح آمیز است که یا عنوان دار العهد یا دار الهدنه و یا دار الحیاد را خواهند داشت. بر این اساس، کشوری عنوان دار الحرب را خواهد داشت که بالفعل با تجاوز یا نقض پیمان با کشور اسلامی در حال کارزار باشد. در غیر این صورت، یا کشور بی‌طرف و جزو دار الحیاد است یا هم پیمان با کشور اسلامی. بنابراین، ارتباط سیاسی و حقوقی بین کشورهای اسلامی و سایر کشورهای غیر مسلمان، در حالت اولیه، «صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز دوستانه و شرافتمندانه» است که در قالب عهد و پیمان یا بی طرفی، صورت قانونی می‌گیرد و جنگ در حوزه این نظریه، حالتی عارضی و استثنایی است که در برخی شرایط رخ می‌دهد و کشور اسلامی، گریزی از آن ندارد. اگر تجاوزی صورت گیرد، دفاع مقتدرانه لازم است. بنابراین، آمادگی کامل نظامی‌ ـ امنیتی با تجهیز به آخرین فناوری‌ها و دستاوردهای روز از جمله ضروریات کشور مستقل اسلامی است که می‌خواهد «آزاد»، «آباد» و «مستقل» در نظام بین‌المللی گام بردارد و روابط خود را با دیگر کشورها، مبتنی بر «عزت»، «حکمت» و «مصلحت» نماید.

خلاصه ماشینی:

"رشیدرضا، الوحی المحمدی، صص 275ـ271؛ عبده، محمد، تفسیر القرآن الکریم، ج 1، صص 118ـ117 و نیز: ج 2، ص 216 و 204؛ نار، احمد، القتال فی الاسلام، ص 15 و بعد؛ بدر، احمد، مجله دراسات تاریخیه،‌ ش 4؛ دراز، محمدعبدالله، القانون الدولی العام و الاسلام، مقاله منتشرشده در مجله مصری القانون الدولی، ج 5، 1949م؛ عزام، عبدالرحمن، الرساله الخالده، صص 121ـ 118، ص 79 و بعد؛ فتاوی ابی الصلاح؛ دروزه، محمدعزت، الجهاد فی سبیل‌الله فی القرآن و الحدیث، دمشق، دارالنهشه العربیه، 1975 م، 1395 ق، صص 14 و 59 ـ 58؛ دستور قرآن، ص 226 و بعد؛ 236 و بعد؛ شدید، محمد، الجهاد فی الاسلام، القاهره، مؤسسه المطبوعات الحدیثه، ص 7 و نیز در فصلی در همان کتاب، تحت عنوان صلح، اصلی از اصول اسلام، ص 119 و بعد؛ ابوزهره، محمد، نظریه الحرب فی‌الاسلام، مقاله منتشر شده در مجله مصری القانون الدولی، ج 14، 1958 م؛ سلطان، حامد، احکام القانون الدولی فی الشریعه الاسلامیه، القاهره، دارالنهشه العربیه، 1974 م، صص 115ـ111؛ الزحیلی، وهبه مصطفی، آثار الحرب فی فقه الاسلامی، صص 109ـ107؛120ـ114 و نیز ص 84 و بعد؛ منصور، علی علی، شریعه‌الله و شریعه الانسان، القاهره، دارالمعارف، صص 44ـ36؛ السباعی، مصطفی، مقاله نظام صلح و جنگ در اسلام، در کتاب هذا هو الاسلام، ص 18 و بعد؛ عبدربه، عبدالحافظ، فلسفه الجهاد فی الاسلام، ص 45؛ علی وهبه، توفیق، جهاد در اسلام، ص 9 و بعد؛ 22 و بعد؛ وصفی، مصطفی کمال، النبی و السیاسه الدولیه، القاهره، 1975 م، صص 14ـ6 ؛ عبدالحمید، ابراهیم، القانون الدولی الاسلامی، ص 17؛ مودودی، ابوالاعلی، الجهاد فی سبیل‌الله، بیروت، مؤسسه الرساله، 1981 م و .... بنابراین، ارتباط سیاسی و حقوقی بین کشورهای اسلامی و سایر کشورهای غیرمسلمان، در حالت اولیه، « صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز، شرافتمندانه و دوستانه» است که در قالب عهد و پیمان و بی‌طرفی، صورت قانونی می‌گیرد و جنگ در حوزه این نظریه، حالتی عارضی و استثنایی است که در برخی شرایط رخ می‌دهد و کشور اسلامی، گریزی از آن ندارد."

صفحه:
از 73 تا 158