Skip to main content
فهرست مقالات

نگرشی به برهان صدیقین صدرالمتألهین و قالب منطقی آن

نویسنده: ؛

زمستان 1381 - شماره 36 علمی-پژوهشی (12 صفحه - از 81 تا 92)

کلیدواژه ها : صدر المتألهین شیرازی ،برهان صدیقین ،هستی ،خدا ،اسفار ،برهان لم‌ برهان ان ،ابن سینا ،علامه طباطبایی ،میرزا مهدی آشتیانی ،خواجه نصیر طوسی

کلید واژه های ماشینی : المتألهین با برهان صدیقین ،صدر المتألهین ،صدیقین ،برهان لم ،برهان صدیقین ،برهان ان ،لوجود الأکبر فی الأصغر ،صدیقین صدر ،المتألهین ،منطقی ،مبدأ هستی ،صدیقین صدر المتألهین ،قالب منطقی ،حد وسط ،درک مرتبه‌ای از وجود ،اکبر ،الوجود ،والاترین ،اکبر در اصغر ،وسط ،گذر از دلایل منطقی ،اصغر ،علت وجود اکبر ،الأکبر ،الأصغر ،منطقی براهین ،درک بالاترین و والاترین ،لوجود الأکبر ،لا شی‌ء مما هو ،فی الوجود

صدر المتألهین با برهان صدیقین نه تنها مبدأ هستی بلکه صفات و افعال او و هر چه را که با ساحت اقدس او مناسبت دارد به اثبات می‌رساند.مسألهء اصلی در این برهان آن است که انسان‌ با درک مرتبه‌ای از وجود که ابده بدیهیات است،می‌تواند به درک بالاترین و والاترین مرتبهء آن که وجود حق متعال است،صعود نماید و دیگر به گذر از دلایل منطقی و فلسفی و عبور از استدلالهای امتناع دور و تسلسل احتیاجی ندارد. این مقاله در صدد است قالب منطقی این برهان را استخراج نماید و آن را با برهانهای لم و ان مقایسه نماید.علاوه طباطبایی در حاشیه بر اسفار نتیجه می‌گیرد که این برهان نمی‌تواند در طبقه بندی برهان لم قرار گیرد و آن را به برهان ان نزدیکتر می‌داند اما میرزا مهدی آشتیانی آن‌ را به برهان لم نزدیکتر و از برهان ان دورتر داشته‌اند. با نظر به بیانات ابن سینا در منطق اشارات و خواجه نصیر طوسی و علامه حلی و همچنین‌ با نظر به حدود منطقی براهین لم و ان،معلوم می‌شود که صدرا به یک نو آوری منطقی دست‌ زده و برهانی ارایه داده است که از بطن خود بر می‌آید و به کرانه‌ای دست یافته که از برهان لم‌ و ان والاتر است و در این صعود از پیامهای آسمانی نیرو و الهام می‌گیرد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.