Skip to main content
فهرست مقالات

مسائل عمده کشورهای شرقی در اشعار فارسی اقبال لاهوری (رویکرد جامعه شناختی)

نویسنده:

علمی-پژوهشی (20 صفحه - از 211 تا 230)

کلیدواژه ها : عدالت ،فرهنگ ،آگاهی ،خودی ،بی‌خودی

کلید واژه های ماشینی : اقبال ،اشعار فارسی اقبال لاهوری ،اقبال لاهوری ،اسلامی ،اجتماعی ،غرب ،کشورهای شرقی در اشعار فارسی ،نقش کشورهای سرمایه­دار غربی ،هند ،نقش فرد و شرایط اجتماعی ،جهان ،علامه اقبال لاهوری ،اقبال لاهوری بر اساس کلیات ،اقبال لاهوری فیلسوف ،آدم ،نقش کشورهای غربی ،بحث نابرابری­های اجتماعی با توجه ،نقش ،فرهنگ ،جاوید نامه ،پیدایش نابرابری در سطح جهانی ،فرد ،شخصیت ،مردم ،تعلیل علل عقب‌ماندگی جوامع اسلامی ،کشورهای سرمایه­دار غربی در پیدایش ،سرمایه­دار غربی در پیدایش نابرابری ،سیاسی جوامع اسلامی ،حق ،دانشگاه علوم شرقی دانشگاه لاهور

بحث نابرابری­های اجتماعی با توجه به گسترة زمانی و مکانی و آثار وسیع آن از دیرباز مورد توجه اندیشمندان قرار داشته است. علامه اقبال لاهوری فیلسوف، سیاستمدار و شاعر بزرگ پاکستانی در چهارچوب بررسی و تحلیل و تعلیل علل عقب ماندگی جوامع اسلامی به این بحث توجه فراوانی نموده و ابعاد مختلف آن را مورد کاوش دقیق قرار داده است. این مقاله به بررسی این مقوله از سوی اقبال لاهوری بر اساس کلیات اشعار فارسی این اندیشمند بزرگ پرداخته است. علامه اقبال از سویی به نقش فرد و شرایط اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جوامع اسلامی و از سوی دیگر به نقش کشورهای غربی یا به تعبیر شعری او "افرنگ" در عقب ماندگی جوامع اسلامی که در متون اجتماعی معاصر با عنوان کلی «نابرابری جهانی» قابل پی­گیری است، توجه کرده است. این مقاله در حد خود می‌تواند کوششی برای روشن شدن سهم و نقش فرد و جامعه در پیدایش نابرابری در هر یک از جوامع بشری و نیز روشن شدن سهم و نقش کشورهای سرمایه­دار غربی در پیدایش نابرابری در سطح جهانی به‌‌شمار رود.

خلاصه ماشینی:

"حاصـل آیین و دســـتور ملــوک\ده خدایان فربه و دهقان چو دوک (جاوید نامه: 310) خواجـه نـــان بنــدة مزدور خورد\آبـــروی دخـتــــر مزدور بـــرد در حضورش بنده می­نالد چــو نی\بر لـب او نالــــه­های پی بـه پی (پس چه باید کرد: 401) به دوش زمیـــن بار ســرمایه­دار\ندارد گذشت از خور و خواب و کار جهان راست بهروزی از دســتمزد\ندانی که ایـن هیچ­کاره است دزد؟ (نقش فرنگ: 265) o سرمایه­داران، مزدوران (کارگران) را فریب می‌دهند و در حالی که خود حداکثر سود را برای خود روا می­دارند، تا می­توانند حداقل را نیز از آنان دریغ می­کنند و با این همه جریان را وارونه جلوه می­دهند. وحــی حق بیننــده ســود همه\در نگاهش ســود و بهبود همــه عادل اندر صلح و هم اندر مصاف\وصل و فصلش لا یراعا لا یخاف غیر حق چون ناهی و آمر شـود\زود او بـر ناتوان قاهـــر شـــود (همان: 310) نتیجه‌گیری اقبال علاوه بر مسائل شبه قارة هند، کشورهای اسلامی و کشورهای شرقی؛ مسائل جوامع انسانی معاصر را نیز مورد توجه قرار داده و ریشة همه مشکلات را در موارد زیر تشخیص داده است: 1 ـ دوری از معنویت و دین 2 ـ سیتره مادی‌گرایی در سطح جهان 3 ـ سیطرة سرمایه‌داری غربی در سطح جهان 4 ـ خود گم‌کردگی و بی‌هویت و به تعبیر خود اقبال «بی‌‌خود» بودن کشورهای توسعه نیافته (شرق)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.